Shloka 27
Uttaṅka’s Petition for Madayantī’s Divine Earrings (Maṇikuṇḍala) — Agreement, Proof, and Vigilance
Devanagari script
अहल्योवाच परितुष्टास्मि ते विप्र नित्यं भकत्या तवानघ । पर्याप्तमेतद् भद्गं ते गच्छ तात यथेप्सितम्,अहल्या बोली--निष्पाप ब्राह्मण! मैं तुम्हारे भक्ति-भावसे सदा संतुष्ट हूँ। बेटा! मेरे लिये इतना ही बहुत है। तुम्हारा कल्याण हो। अब तुम्हारी जहाँ इच्छा हो, जाओ
Translation
اہلیہ نے کہا—“اے بےگناہ برہمن! تیری بھکتی سے میں ہمیشہ خوش ہوں۔ بیٹا، میرے لیے اتنا ہی کافی ہے۔ تیرا بھلا ہو؛ اب جہاں تیرا جی چاہے، چلا جا۔”
Word by Word
अहल्याAhalyā
अहल्या:
Karta
TypeNoun
Rootअहल्या
FormFeminine, Nominative, Singular
उवाचsaid/spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha/लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
परितुष्टाfully satisfied/pleased
परितुष्टा:
TypeAdjective
Rootपरि-तुष्
Formक्त (past passive participle used adjectivally), Feminine, Nominative, Singular
अस्मिI am
अस्मि:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent (लट्), 1st, Singular, Parasmaipada
तेof you/your
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
विप्रO brāhmaṇa
विप्र:
TypeNoun
Rootविप्र
FormMasculine, Vocative, Singular
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
भक्त्याby devotion
भक्त्या:
Karana
TypeNoun
Rootभक्ति
FormFeminine, Instrumental, Singular
तवof you/your
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
अनघO sinless one
अनघ:
TypeAdjective
Rootअनघ
FormMasculine, Vocative, Singular
पर्याप्तम्enough/sufficient
पर्याप्तम्:
TypeAdjective
Rootपर्याप्त
Formक्त (past passive participle used adjectivally), Neuter, Nominative, Singular
एतत्this
एतत्:
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
भद्रम्good fortune/welfare
भद्रम्:
TypeNoun
Rootभद्र
FormNeuter, Nominative, Singular
तेto you/for you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
गच्छgo
गच्छ:
TypeVerb
Rootगम्
FormImperative (लोट्), 2nd, Singular, Parasmaipada
तातO dear son
तात:
TypeNoun
Rootतात
FormMasculine, Vocative, Singular
यथाas/according as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
ईप्सितम्desired/wished (place/goal)
ईप्सितम्:
TypeAdjective
Rootईप्सित
Formक्त (from desiderative sense of √आप/ईप्स् 'to desire'), Neuter, Accusative, Singular
Speaker
गौतम उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes