Shloka 12
Uttanka’s Viśvarūpa Request and the ‘Uttanka Clouds’ Boon (उत्तङ्क-विष्वरूप-दर्शनम्)
मानसं दयितं विप्र सर्वभूतदयात्मकम् । बड़े-बड़े यज्ञोंमें उदगाता उच्च स्वरसे सामगान करके मेरी ही स्तुति करते हैं। ब्रह्मन! प्रायश्चित्त-कर्ममें शान्तिपाठ तथा मंगलपाठ करनेवाले ब्राह्मण सदा मुझ विश्वकर्माका ही स्तवन करते हैं। द्विजश्रेष्ठ! तुम्हें मालूम होना चाहिये कि सम्पूर्ण प्राणियोंपर दया करना-रूप जो धर्म है
mānasaṃ dayitaṃ vipra sarvabhūtadayātmakam | tatrāhaṃ vartamānaiś ca nivṛttaiś caiva mānavaiḥ | tais tais veṣaiś ca rūpaiś ca triṣu lokeṣu bhārgava ||
وایو نے کہا—اے برہمن، تمام جانداروں پر کرپا کرنا وہ دھرم ہے جو میرے دل کو سب سے زیادہ عزیز ہے۔ جہاں لوگ اسی دھرم پر قائم رہتے ہیں—گناہ آلود اعمال سے باز آتے اور ضبطِ نفس اختیار کرتے ہیں—وہیں میں ان کے ساتھ سکونت رکھتا ہوں۔ اور اے بھارگو، دھرم کی حفاظت اور اس کی ازسرِنو स्थापना کے لیے میں تینوں لوکوں میں بہت سی یونیوں میں داخل ہوتا ہوں، طرح طرح کے روپ اور ظاہری بھیس دھار کر، ہر کردار کے مطابق برتاؤ کرتا ہوں۔
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Compassion toward all beings is presented as a supreme dharma, and the divine is said to ‘dwell with’ those who practice it by turning away from sinful actions; sustaining dharma may involve taking diverse forms suited to circumstances.
Vāyu addresses Bhārgava, explaining his affinity with the dharma of universal compassion and stating that he manifests across the three worlds in various forms and roles to protect and re-establish dharma among humans.