Shloka 6

Mind as Charioteer; Kṣetrajña, Tapas, and Dhyāna-Yoga

Adhyātma-Upadeśa

Devanagari script

कुर्वते ये तु कर्माणि श्रद्दधाना विपश्चित: । अनाशीर्योगसंयुक्तास्ते धीरा: साधुदर्शिन:

Transliteration

kurvate ye tu karmāṇi śraddadhānā vipaścitaḥ | anāśīr-yogasaṁyuktās te dhīrāḥ sādhudarśinaḥ ||

Translation

وایو نے کہا—جو اہلِ دانش شردھا کے ساتھ اپنے واجب کرم انجام دیتے ہیں، یوگ میں منضبط رہتے ہیں اور پھل کی آرزو سے پاک ہوتے ہیں—وہی دھیر (ثابت قدم) اور نیک نظر سمجھے جاتے ہیں۔

Word by Word

• कुर्वते: they do/perform
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्, आत्मनेपद, प्रथम, बहुवचन

• ये: who (those who)
• ये: Karta
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• तु: but/indeed
• Type: Indeclinable
• Root: तु

• कर्माणि: actions, duties
• कर्माणि: Karma
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• श्रद्दधाना: having faith, faithful
• श्रद्दधाना: Karta
• Type: Adjective
• Root: श्रद्दधान (कृदन्त-प्रातिपदिक; धातु: धा/धा(धारणे) with श्रद्धा)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• विपश्चितः: wise, discerning
• विपश्चितः: Karta
• Type: Adjective
• Root: विपश्चित् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• अनाशीः: without desire for reward, desireless
• अनाशीः: Karta
• Type: Adjective
• Root: अनाशीः (प्रातिपदिक; नञ्-पूर्वक 'आशीस्' = आशा/आशीर्वाद/फल-आशा)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• योगसंयुक्ताः: joined with yoga, disciplined
• योगसंयुक्ताः: Karta
• Type: Adjective
• Root: योगसंयुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; धातु: युज्/युज्(संयोगे) with सम्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• ते: they, those
• ते: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• धीराः: steadfast, wise
• धीराः: Karta
• Type: Adjective
• Root: धीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• साधुदर्शिनः: seeing the good/right, of noble vision
• साधुदर्शिनः: Karta
• Type: Adjective
• Root: साधुदर्शिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Speaker

वायुदेव उवाच

Characters & Entities

• Vāyudeva (Wind-god)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Perform one’s rightful duties with faith and discernment, while remaining unattached to the fruits; such disciplined non-craving action is the mark of a steady and noble-minded person.

What is happening in the narrative?

Vāyudeva is speaking, characterizing the qualities of the truly wise: they act responsibly and sincerely, yet do not cling to outcomes, and are therefore praised as composed and right-seeing.