Shloka 10
Marutta’s Sacrifice: Indra’s Threat, Saṃvarta’s Mantric Restraint, and Divine Reconciliation (अध्याय १०)
मरुत्त उवाच इममात्मानं प्लवमानमारा- दध्वा दूरं तेन न दृश्यतेड्द्य । प्रपद्ये5हं शर्म विप्रेन्द्र त्वत्तः प्रयच्छ तस्मादभयं विप्रमुख्य,मरुत्तने कहा--विप्रवर! देवराज इन्द्र दूरसे ही प्रहार करनेकी चेष्टा कर रहे हैं, वे दूरकी राहपर खड़े हैं, इसलिये उनका शरीर दृष्टिगोचर नहीं होता। ब्राह्मणशिरोमणे! मैं आपकी शरणमें हूँ और आपके द्वारा अपनी रक्षा चाहता हूँ, अतः आप कृपा करके मुझे अभय-दान दें। देखिये, ये वज्रधारी इन्द्र दसों दिशाओंको प्रकाशित करते हुए चले आ रहे हैं। इनके भयंकर एवं अलौकिक सिंहनादसे हमारी यज्ञशालाके सभी सदस्य थर्रा उठे हैं इति श्रीमहाभारते आश्वमेधिके पर्वणि अश्वमेधपर्वणि संवर्तमरुत्तीये दशमो<ध्याय:
marutta uvāca | imam ātmānaṁ plavamānam ārād dadhvā dūraṁ tena na dṛśyate ’dya | prapadye ’haṁ śarma viprendra tvattaḥ prayaccha tasmād abhayaṁ vipramukhya ||
مروتّ نے کہا—اے برہمنِ برتر! اندر دور ہی سے وار کرنے کی کوشش کر رہا ہے؛ دور کے راستے پر کھڑا ہونے کے سبب آج اس کا جسم نظر نہیں آتا۔ اے دْوِجوں کے سردار! میں آپ کی پناہ میں آیا ہوں؛ آپ ہی کی طرف سے میری حفاظت ہو—پس مجھے اَبھَے دان عطا کیجیے۔ دیکھیے، وجر دھاری اندر دسوں سمتوں کو روشن کرتا ہوا آگے بڑھ رہا ہے؛ اس کی ہولناک، ماورائی شیر گرج سے ہماری یَجْن شالا میں جمع سبھی لوگ لرز اٹھے ہیں۔
मरुत्त उवाच
Educational Q&A
When confronted by overwhelming power and fear, one should seek rightful refuge (śaraṇāgati) in a protector grounded in dharma; the gift of ‘abhaya’ (fearlessness) is presented as a moral duty of the capable guardian, especially in the context of safeguarding a righteous rite.
King Marutta, conducting a sacrifice, perceives Indra attacking from a hidden distance and approaching with terrifying force. Alarmed, he turns to the foremost brahmin present (the ritual authority) and asks for protection and a formal assurance of safety for himself and the sacrificial assembly.