Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Phala of Vrata, Niyama, Svādhyāya, Dama, Satya, Brahmacarya, and Service (व्रत-नियम-स्वाध्याय-दम-सत्य-ब्रह्मचर्य-शुश्रूषा-फलप्रश्नः)

नाचिकेतं पिता दृष्टवा पतितं दुःखमूर्च्छित: । कि मया कृतमित्युक्त्वा निपषात महीतले,नाचिकेतको गिरा देख उसके पिता भी दु:खसे मूर्च्छित हो गये और “अरे, यह मैंने क्या कर डाला!” ऐसा कहकर पृथ्वीपर गिर पड़े

nāciketaṃ pitā dṛṣṭvā patitaṃ duḥkha-mūrcchitaḥ | kiṃ mayā kṛtam ity uktvā nipapāta mahītale ||

نچیکیتس کو گرا ہوا دیکھ کر اس کا باپ بھی غم سے بے ہوش سا ہو گیا اور— “ہائے! میں نے یہ کیا کر ڈالا!” کہہ کر زمین پر گر پڑا۔

not
:
TypeIndeclinable
Root
अचिकेतम्Nachiketas (as object)
अचिकेतम्:
Karma
TypeNoun
Rootनचिकेतस्
FormMasculine, Accusative, Singular
पिताfather
पिता:
Karta
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Nominative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
पतितम्fallen
पतितम्:
TypeAdjective
Rootपतित
FormMasculine, Accusative, Singular
दुःखby/with sorrow
दुःख:
Karana
TypeNoun
Rootदुःख
FormNeuter, Instrumental (in compound sense), Singular
मूर्च्छितःfainted, swooned
मूर्च्छितः:
TypeAdjective
Rootमूर्च्छित
FormMasculine, Nominative, Singular
किम्what
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Accusative, Singular
मयाby me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormInstrumental, Singular
कृतम्done
कृतम्:
TypeVerb
Rootकृत
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
निपपातfell down
निपपात:
TypeVerb
Rootपत्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
महीतलेon the ground (earth-surface)
महीतले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहीतल
FormNeuter, Locative, Singular

भीष्म उवाच

भीष्म (Bhīṣma)
नाचिकेत (Nāciketa)
नाचिकेत का पिता (father of Nāciketa)
मही/पृथ्वी (Earth, ground)