Shloka 12
Viśvāmitra-janma: Ṛcīka–Satyavatī–Gādhi and the Charu Exchange (विश्वामित्र-जन्म: ऋचीक–सत्यवती–गाधि वृत्तान्तः)
Devanagari script
गाधिरुवाच चन्द्ररश्मिप्रकाशानां हयानां वातरंहसाम् | एकतः: श्यामकर्णानां सहस्रं देहि भार्गव,गाधिने कहा--भूगुनन्दन! आप मुझे शुल्करूपमें एक हजार ऐसे घोड़े ला दीजिये जो चन्द्रमाके समान कान्तिमान् और वायुके समान वेगवान् हों तथा जिनका एक-एक कान श्याम रंगका हो
Translation
گادھی نے کہا—اے بھارگو! شُلق کے طور پر مجھے ایک ہزار ایسے گھوڑے دے دو جو چاند کی کرنوں کی طرح روشن، ہوا کی طرح تیز رفتار ہوں، اور جن میں سے ہر ایک کا ایک کان سیاہ (شیام) رنگ کا ہو۔
Word by Word
गाधिःGādhi
गाधिः:
Karta
TypeNoun
Rootगाधि
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular
चन्द्रmoon
चन्द्र:
TypeNoun
Rootचन्द्र
FormMasculine, Stem (in compound), —
रश्मिray
रश्मि:
TypeNoun
Rootरश्मि
FormMasculine, Stem (in compound), —
प्रकाशानाम्of (those) shining/bright
प्रकाशानाम्:
TypeAdjective
Rootप्रकाश
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
हयानाम्of horses
हयानाम्:
TypeNoun
Rootहय
FormMasculine, Genitive, Plural
वातwind
वात:
TypeNoun
Rootवात
FormMasculine, Stem (in compound), —
रंहसाम्of speeds/rapidities
रंहसाम्:
TypeNoun
Rootरंहस्
FormNeuter, Genitive, Plural
एकतःon one side / each (one) having (one side)
एकतः:
TypeIndeclinable
Rootएकतः
श्यामdark/black
श्याम:
TypeAdjective
Rootश्याम
Form—, Stem (in compound), —
कर्णानाम्of ears
कर्णानाम्:
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Genitive, Plural
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootसहस्र
FormNeuter, Accusative, Singular
देहिgive
देहि:
TypeVerb
Rootदा
FormImperative, 2, Singular
भार्गवO Bhārgava (descendant of Bhṛgu)
भार्गव:
Sampradana
TypeNoun
Rootभार्गव
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
ऋचीक उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes