पात्रलक्षण-परिक्षा (Pātra-Lakṣaṇa Parīkṣā) — Criteria for a Worthy Recipient
ब्राह्मणं जातिसम्पन्नं धर्मज्ञं संशितं शुचिम् । अपरेषां परेषां च परेभ्यश्रैव येडपरे
brāhmaṇaṁ jātisampannaṁ dharmajñaṁ saṁśitaṁ śucim | apareṣāṁ pareṣāṁ ca parebhyaś caiva ye ’pare ||
وایو نے کہا—ایسے برہمن کی (پیدائش و موجودگی) کی بھی آرزو رکھنی چاہیے جو اعلیٰ خاندان کا ہو، دھرم کا جاننے والا، ضبط و ریاضت میں پختہ اور پاکیزہ ہو۔ چھوٹوں اور بڑوں میں، بلکہ جو بڑے سمجھے جاتے ہیں اُن میں بھی، برہمن ہی برتر مانے گئے ہیں۔ ایسے برہمن جس کی تعریف کریں وہ انسان ترقی پاتا ہے؛ اور جو برہمنوں کی مذمت کرے وہ جلد ہی شکست سے دوچار ہوتا ہے۔
वायुदेव उवाच
The verse teaches that society should value and support disciplined, pure, dharma-knowing Brahmins, and that honoring such learned and virtuous people leads to prosperity, while disparaging them leads to swift decline.
Vāyu is speaking in a didactic context, emphasizing the superior esteem accorded to Brahmins and the practical consequences—growth through their approval and defeat through their condemnation—thereby reinforcing norms of reverence toward dharma-authorities.