Shloka 5
अहिंसयित्वा ब्रह्महत्याविधानम् / Brahmahatyā incurred without physical violence
Devanagari script
युधिछिर उवाच न ब्राह्मणं परीक्षेत दैवेषु सततं नर: । कव्यप्रदाने तु बुधा: परीक्ष्यं ब्राह्मणं विदु:
Translation
یُدھشٹھِر نے کہا—پِتامہ! اہلِ دانش کہتے ہیں کہ دیوتاؤں کے کاموں میں آدمی کو کبھی برہمن کی جانچ نہیں کرنی چاہیے؛ مگر شرادھ میں کَویہ (پِتروں کے نذرانے) کی پیشکش کے وقت برہمن کی جانچ ضروری سمجھی گئی ہے—اس کی وجہ کیا ہے؟
Word by Word
युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
ब्राह्मणम्a Brahmin
ब्राह्मणम्:
Karma
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Accusative, Singular
परीक्षेतshould examine/test
परीक्षेत:
TypeVerb
Rootपरीक्ष्
FormOptative, 3rd, Singular, Parasmaipada
दैवेषुin divine rites (acts for the gods)
दैवेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदैव
FormNeuter, Locative, Plural
सततम्always
सततम्:
TypeIndeclinable
Rootसतत
नरःa man
नरः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Singular
कव्यप्रदानेin the offering of śrāddha-food (to ancestors)
कव्यप्रदाने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकव्य-प्रदान
FormNeuter, Locative, Singular
तुbut
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
बुधाःthe wise (people)
बुधाः:
Karta
TypeNoun
Rootबुध
FormMasculine, Nominative, Plural
परीक्ष्यम्to be examined; examinable
परीक्ष्यम्:
TypeAdjective
Rootपरीक्ष्य
FormMasculine, Accusative, Singular
ब्राह्मणम्a Brahmin
ब्राह्मणम्:
Karma
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Accusative, Singular
विदुःknow; consider
विदुः:
TypeVerb
Rootविद्
FormPerfect, 3rd, Plural, Parasmaipada
Speaker
युधिछिर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes