Previous Verse
Next Verse

Shloka 63

Aṣṭāvakra’s Visit to Kubera: Hospitality, Temptation, and the Ethics of Restraint (अष्टावक्र-वैश्रवणोपाख्यानम्)

ईश्वरं सम्प्रपद्यन्ते द्विजा भावितभावना: । सर्वथा वर्तमानो5पि यो भक्त: परमेश्वरे

īśvaraṃ samprapadyante dvijā bhāvitabhāvanāḥ | sarvathā vartamāno 'pi yo bhaktaḥ parameśvare

وایو نے کہا—جن برہمنوں کا باطن ریاضت سے سنورا ہوا ہو وہ پروردگار کی پناہ لیتے ہیں۔ اور جو شخص کسی بھی حالت میں رہتا ہو، اگر وہ پرمیشور کا بھکت ہے تو وہی حقیقتاً اعلیٰ ترین خیر میں قائم سمجھا جاتا ہے۔

ईश्वरम्the Lord
ईश्वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootईश्वर
FormMasculine, Accusative, Singular
सम्प्रपद्यन्तेresort to / take refuge in
सम्प्रपद्यन्ते:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-प्र-पद्
FormPresent, Third, Plural, Ātmanepada
द्विजाःtwice-born (Brahmins etc.)
द्विजाः:
Karta
TypeNoun
Rootद्विज
FormMasculine, Nominative, Plural
भावितभावनाःwhose minds are cultivated/purified
भावितभावनाः:
TypeAdjective
Rootभावित-भावना
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वथाin every way / always
सर्वथा:
TypeIndeclinable
Rootसर्वथा
वर्तमानःbeing / existing / living
वर्तमानः:
TypeAdjective
Rootवर्तमान
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिeven / also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
भक्तःa devotee
भक्तः:
Karta
TypeNoun
Rootभक्त
FormMasculine, Nominative, Singular
परमेश्वरेin the Supreme Lord
परमेश्वरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपरम-ईश्वर
FormMasculine, Locative, Singular

वायुदेव उवाच

वायुदेव (Vāyu)
ईश्वर/परमेश्वर (Īśvara/Parameśvara)
द्विज (Dvija—twice-born, especially Brahmins)

Educational Q&A

True spiritual standing is grounded in taking refuge in the Supreme Lord; cultivated, disciplined persons naturally surrender to Īśvara, and devotion to Parameśvara remains decisive even when one’s external mode of life varies.

Vāyu is speaking and highlights a criterion for religious worth: the twice-born who have refined their inner disposition seek the Lord as their refuge, and he underscores the significance of devotion to the Supreme regardless of one’s outward circumstances.