Shloka 95
Chapter 2: Sudarśana Upākhyāna — Atithi-Dharma and the Conquest of Mṛtyu
Gṛhastha-Vrata
Devanagari script
धन्यं यशस्यमायुष्यमिदमाख्यानमुत्तमम् | बुभूषताभिमन्तव्यं सर्वदुश्चरितापहम्,यह उत्तम आख्यान धन, यश और आयुकी प्राप्ति करानेवाला है। इससे सब प्रकारके दुष्कर्मोंका नाश हो जाता है, अतः अपनी उन्नति चाहनेवाले पुरुषको सदा ही इसके प्रति आदरबुद्धि रखनी चाहिये
Translation
یہ بہترین حکایت دولت، ناموری اور درازیِ عمر عطا کرنے والی ہے۔ یہ ہر طرح کے بداعمالیوں کا نِرمال کرتی ہے؛ اس لیے جو شخص ترقی و سربلندی چاہے، اسے ہمیشہ اس کے لیے ادب و احترام کا جذبہ رکھنا چاہیے۔
Word by Word
धन्यम्bringing prosperity/auspicious
धन्यम्:
Karta
TypeAdjective
Rootधन्य
FormNeuter, Nominative, Singular
यशस्यम्bringing fame
यशस्यम्:
Karta
TypeAdjective
Rootयशस्य
FormNeuter, Nominative, Singular
आयुष्यम्promoting long life
आयुष्यम्:
Karta
TypeAdjective
Rootआयुष्य
FormNeuter, Nominative, Singular
इदम्this
इदम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative, Singular
आख्यानम्narrative, account
आख्यानम्:
Karta
TypeNoun
Rootआख्यान
FormNeuter, Nominative, Singular
उत्तमम्excellent, best
उत्तमम्:
Karta
TypeAdjective
Rootउत्तम
FormNeuter, Nominative, Singular
बुभूषताby one wishing to be/to prosper (desiring)
बुभूषता:
Karana
TypeAdjective
Rootबुभूषत्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
अभिमन्तव्यम्should be respected/esteemed
अभिमन्तव्यम्:
Karma
TypeVerb
Rootअभि+मन्
FormGerundive (तव्यत्), Passive sense, Neuter, Nominative, Singular
सर्वof all
सर्व:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Genitive, Plural
दुश्चरितmisdeeds, bad conduct
दुश्चरित:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदुश्चरित
FormNeuter, Genitive, Plural
अपहम्removing, destroying
अपहम्:
Karta
TypeAdjective
Rootअपह
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes