Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

Bhīṣma’s Yogic Departure, Royal Cremation, and Gaṅgā’s Lament (भीष्मस्य योगयुक्त्या देहत्यागः, पितृमेधः, गङ्गाविलापः)

सुदुस्तरार्थतत्त्वस्य वक्ता कर्ता च माधव: । तव पार्थ जय: कृत्स्नस्तव कीर्तिस्तथातुला

sudustarārthatattvasya vaktā kartā ca mādhavaḥ | tava pārtha jayaḥ kṛtsnas tava kīrtis tathātulā ||

بھیشم نے کہا—اس دشوارگزار حقیقت کے معنی کا بیان کرنے والا بھی مادھو ہے اور اسے برپا کرنے والا بھی وہی ہے۔ اے پارتھ! تیری کامل فتح اور تیری بے مثال شہرت اسی کے سہارے سے تجھے ملی ہے۔

सुदुस्तरार्थतत्त्वस्यof the (subject of) very hard-to-cross meaning and truth
सुदुस्तरार्थतत्त्वस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसुदुस्तरार्थतत्त्व
FormNeuter, Genitive, Singular
वक्ताspeaker/expounder
वक्ता:
Karta
TypeNoun
Rootवक्तृ
FormMasculine, Nominative, Singular
कर्ताdoer/performer
कर्ता:
Karta
TypeNoun
Rootकर्तृ
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
माधवःMādhava (Krishna)
माधवः:
Karta
TypeNoun
Rootमाधव
FormMasculine, Nominative, Singular
तवof you/your
तव:
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Genitive, Singular
पार्थO Pārtha (Arjuna)
पार्थ:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Vocative, Singular
जयःvictory
जयः:
Karta
TypeNoun
Rootजय
FormMasculine, Nominative, Singular
कृत्स्नःentire/complete
कृत्स्नः:
TypeAdjective
Rootकृत्स्न
FormMasculine, Nominative, Singular
तवof you/your
तव:
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Genitive, Singular
कीर्तिःfame/glory
कीर्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootकीर्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
तथाso/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
अतुलाincomparable
अतुला:
TypeAdjective
Rootअतुल
FormFeminine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
M
Mādhava (Kṛṣṇa/Nārāyaṇa)
P
Pārtha (Arjuna)

Educational Q&A

That the deepest truth is both taught and made effective by Mādhava; therefore Arjuna’s success is ultimately grounded in taking refuge in Nārāyaṇa—divine guidance and grace complete what human effort begins.

In Anuśāsana Parva, Bhīṣma continues instructing the Pāṇḍavas; here he addresses Arjuna directly, attributing Arjuna’s victory and renown to Mādhava’s role as teacher and accomplisher of profound truth.