Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

भीष्मस्योत्तरायणप्रतीक्षा तथा युधिष्ठिरागमनम् | Bhīṣma’s uttarāyaṇa moment and Yudhiṣṭhira’s arrival

धर्माणां देशिक: साक्षात्‌ स भविष्यति धर्मभाक्‌ । धर्मवद्धिः स देवेशो नमस्कार्य: सदोद्यतै:

dharmāṇāṁ deśikaḥ sākṣāt sa bhaviṣyati dharmabhāk | dharmavṛddhiḥ sa deveśo namaskāryaḥ sadodyataiḥ |

وہ عین دھرم کا معلم اور دھرم کے پھل کا حصہ دار بنے گا۔ اس لیے اہلِ دھرم کو چاہیے کہ ہمیشہ جوش و ثبات کے ساتھ دیوتاؤں کے پروردگار واسودیو کو سجدۂ تعظیم کریں؛ وہی دھرم کی افزائش اور اس کا سہارا ہیں۔

धर्माणाम्of dharmas / of righteousness (principles)
धर्माणाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Genitive, Plural
देशिकःteacher, instructor
देशिकः:
Karta
TypeNoun
Rootदेशिक
FormMasculine, Nominative, Singular
साक्षात्directly, in person, manifestly
साक्षात्:
Visheshana
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात्
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
भविष्यतिwill be / will become
भविष्यति:
TypeVerb
Rootभू
FormSimple Future (Luṭ), Third, Singular, Parasmaipada
धर्मभाक्partaker of dharma (its fruit)
धर्मभाक्:
Karta
TypeAdjective
Rootधर्मभाज्
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मवत्righteous, possessing dharma
धर्मवत्:
Karta
TypeAdjective
Rootधर्मवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
देवेशःLord of the gods
देवेशः:
Karta
TypeNoun
Rootदेवेश
FormMasculine, Nominative, Singular
नमस्कार्यःworthy of salutation
नमस्कार्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootनमस्कार्य
FormMasculine, Nominative, Singular
सदाalways
सदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसदा
उद्यतैःby the ready/zealous (persons)
उद्यतैः:
Karana
TypeAdjective
Rootउद्यत
FormMasculine, Instrumental, Plural

ईश्वर उवाच

Ī
Īśvara
D
Deveśa
V
Vāsudeva

Educational Q&A

The verse teaches that one who truly instructs and upholds dharma becomes a sharer in its spiritual fruits; therefore, righteous people should continually offer reverence to Vāsudeva, portrayed as the divine source and augmenter of dharma.

Īśvara speaks in praise of Vāsudeva, presenting him as the supreme divine authority connected with the teaching and flourishing of dharma, and urges devoted practitioners to bow to him with constant zeal.