Shloka 32
कालयुक्तधर्मविवेकः
Discerning Dharma in Accord with Time
जब दूसरेका धन निर्जन वनमें पड़ा हुआ दिखायी दे, उस समय भी जो उसकी ओर मन ललचाकर किसीकी हिंसा नहीं करते, वे मनुष्य स्वर्गमें जाते हैं ।। ग्रामे गृहे वा ये द्रव्यं पारक्यं विजने स्थितम् । नाभिनन्दन्ति वै नित्यं ते नरा: स्वर्गगामिन:,गाँव या घरके एकान्त स्थानमें पड़े हुए पराये धनका जो कभी अभिनन्दन नहीं करते हैं, वे मानव स्वर्गगामी होते हैं
grāme gṛhe vā ye dravyaṃ pārakyaṃ vijane sthitam | nābhinandanti vai nityaṃ te narāḥ svargagāminaḥ ||
گاؤں میں ہو یا گھر میں، سنسان جگہ پڑا ہوا دوسرے کا مال دیکھ کر بھی جو دل میں اس کی طرف لالچ نہیں کرتے اور اسے لینے کی خوشی نہیں مناتے، وہ لوگ جنت کے راہی ہوتے ہیں۔
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse teaches asteya (non-stealing) at the level of the mind: even if someone else’s valuables are found unattended in a secluded place, one should not feel delight, approval, or craving toward them. Such inner restraint is praised as a cause of heavenly merit.
Śrī Maheśvara is delivering a dharma-instruction in Anuśāsana Parva, listing virtues and restraints. Here he highlights a specific test of character—encountering unguarded чуж property—and declares that those who do not mentally ‘welcome’ the opportunity to take it are svarga-gāmin (destined for heaven).