Brahmapūjā-kāraṇa-prśnaḥ and Keśava–Viṣvaksena-stuti
Question on Brahmin veneration; hymn on Kṛṣṇa as cosmic order
नास्याहं न मदीयो<यं पापं कुर्याद् विमानित: । इति दद्याद् भयादेव दृढं मूढाय पण्डित:
bhīṣma uvāca | nāsyāhaṃ na madīyo 'yaṃ pāpaṃ kuryād vimānitaḥ | iti dadyād bhayād eva dṛḍhaṃ mūḍhāya paṇḍitaḥ |
بھیشم نے کہا— ‘نہ میں اس کا ہوں نہ یہ میرا ہے؛ پھر بھی اگر میں اسے کچھ نہ دوں تو یہ ذلیل ہو کر میرے خلاف گناہ کا کام کر بیٹھے گا’— اسی خوف سے دانا آدمی نادان کو مضبوطی سے عطیہ دے دیتا ہے؛ یہ خوف پر مبنی عطا ہے۔
भीष्म उवाच
Bhishma distinguishes motives behind giving: a gift offered merely to avert harm from an offended fool is ‘fear-based giving’ (bhaya-mūlaka dāna), ethically inferior to giving rooted in goodwill, duty, or compassion.
In his instruction on conduct and charity, Bhishma explains a scenario where a wise person gives something to a foolish, easily insulted person—not out of affection or obligation, but to prevent the person from retaliating with wrongdoing.