Shloka 1366
मानसतीर्थ-शौचप्रशंसा | Praise of the ‘Mental Tīrtha’ and the Marks of Purity
Devanagari script
महर्षित्वमथासाद्य सशरीरगतिर्भवेत् । दस वर्षोतक एक-एक मास उपवास करके एकतीसवें दिन भोजन करनेवाला पुरुष उत्तम स्वर्ग लोकको जाता है। वह महर्षि पदको प्राप्त होकर सशरीर दिव्यलोककी यात्रा करता है
Transliteration
maharṣitvam athāsādya saśarīragatir bhavet | daśa varṣotaka eka-eka māsa upavāsa kṛtvā ekatriṃśe dine bhojanaṃ kurvan puruṣa uttamaṃ svargalokaṃ gacchati | sa maharṣipadaṃ prāpya saśarīraṃ divyalokaṃ yātrāṃ karoti |
Translation
بھیشم نے کہا—مہارشی کا مرتبہ پا کر وہ جسم سمیت دیویہ لوک کی گتی حاصل کرتا ہے۔ جو مرد دس برس تک ہر ماہ روزہ رکھے اور اکتیسویں دن ہی کھانا کھائے، وہ اعلیٰ ترین سوَرگ لوک کو پہنچتا ہے؛ مہارشی بن کر جسم سمیت دیویہ دھام کی یاترا کرتا ہے۔
Word by Word
महर्षित्वम्the state/position of a great seer
महर्षित्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहर्षि-त्व (महर्षि + त्व)
FormNeuter, Accusative, Singular
अथthen/thereupon
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
आसाद्यhaving attained/reached
आसाद्य:
TypeVerb
Rootआ + सद्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage as gerund)
सशरीरगतिःa journey/going with the body (bodily passage)
सशरीरगतिः:
Karta
TypeNoun
Rootस-शरीर-गति (शरीर + गति)
FormFeminine, Nominative, Singular
भवेत्would be / may become
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaS
SvargalokaD
DivyalokaM
Maharshi (status/rank)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes