Shloka 15

Śrī-nivāsa: Traits and Conditions for the Abode of Prosperity (श्री-निवासः)

Devanagari script

वसामि फुल्लासु च पद्मिनीषु नक्षत्रवीथीषु च शारदीषु । गजेषु गोछ्ठेषु तथा55सनेषु सर:सु फुल्लोत्पलपड्कजेषु

Transliteration

bhīṣma uvāca | vasāmi phullāsu ca padminīṣu nakṣatravīthīṣu ca śāradīṣu | gajeṣu goṣṭheṣu tathāsaneṣu saraḥsu phullotpalapaṅkajeṣu ||

Translation

بھیشم نے کہا—میں کھلے ہوئے کنولوں سے بھری ہوئی جھیلوں میں، خزاں (شرد) کے صاف آسمان کی ستاروں بھری راہوں میں، معزز ہاتھیوں اور خوش سلیقہ گؤشالاؤں میں، عمدہ نشست گاہوں پر، اور اُن تالابوں میں جنہیں کھلے ہوئے نیلوفر اور کنول آراستہ کرتے ہیں—ہمیشہ سکونت کرتی ہوں۔

Word by Word

• वसामि: I dwell / reside
• वसामि: Karta
• Type: Verb
• Root: वस् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन

• फुल्लासु: in blooming (ones)
• फुल्लासु: Adhikarana
• Type: Adjective
• Root: फुल्ल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• पद्मिनीषु: in lotus-ponds
• पद्मिनीषु: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: पद्मिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन

• नक्षत्रवीथीषु: in star-paths / rows of stars
• नक्षत्रवीथीषु: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: नक्षत्र-वीथी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• शारदीषु: in autumnal (ones)
• शारदीषु: Adhikarana
• Type: Adjective
• Root: शारद (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन

• गजेषु: in/among elephants
• गजेषु: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: गज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन

• गोष्ठेषु: in cow-stalls / cattle-sheds
• गोष्ठेषु: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: गोष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन

• तथा: likewise / also
• Type: Indeclinable
• Root: तथा

• आसनेषु: on/in seats
• आसनेषु: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: आसन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन

• सरःसु: in lakes
• सरःसु: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: सरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन

• फुल्लोत्पलपङ्कजेषु: in (lakes) with blooming blue-lotuses and lotuses
• फुल्लोत्पलपङ्कजेषु: Adhikarana
• Type: Adjective
• Root: फुल्ल-उत्पल-पङ्कज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• lotus-ponds (padminī)
• autumn sky / star-paths (nakṣatravīthī, śarad)
• elephants (gaja)
• cow-stalls (goṣṭha)
• seats/thrones (āsana)
• lakes/ponds (saras)
• blue lotus (utpala)
• lotus (paṅkaja)