Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

Gautama–Śakra Saṃvāda: Karma, Loka-bheda, and the Restoration of the Elephant

गौतम उवाच मेरोरग्रे यद्‌ वनं भाति रम्यं सुपुष्पितं किन्नरीगीतजुष्टम्‌ । सुदर्शना यत्र जम्बूर्विशाला तत्र त्वाहं हस्तिनं यातयिष्ये

gautama uvāca meror agre yad vanaṁ bhāti ramyaṁ supuṣpitaṁ kinnarīgītajuṣṭam | sudarśanā yatra jambūr viśālā tatra tvāhaṁ hastinaṁ yātayiṣye ||

گوتَم نے کہا—کوہِ مَیرو کے سامنے ایک دلکش جنگل چمکتا ہے، جو پھولوں سے بھرپور ہے اور جہاں کِنّری دوشیزاؤں کے شیریں گیت گونجتے رہتے ہیں۔ وہاں ایک شاندار، وسیع جمبو درخت حسن سے کھڑا ہے—اسی مقام پر میں تمہیں لے جا کر اپنا ہاتھی واپس لے لوں گا۔

गौतमःGautama
गौतमः:
Karta
TypeNoun
Rootगौतम
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
Karta
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
मेरोःof Meru
मेरोः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमेरु
FormMasculine, Genitive, Singular
अग्रेin front
अग्रे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअग्र
FormNeuter, Locative, Singular
यत्which
यत्:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative, Singular
वनम्forest
वनम्:
Karta
TypeNoun
Rootवन
FormNeuter, Nominative, Singular
भातिshines/appears
भाति:
Karta
TypeVerb
Rootभा
FormPresent, Third, Singular
रम्यम्delightful
रम्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootरम्य
FormNeuter, Nominative, Singular
सुपुष्पितम्well-flowered
सुपुष्पितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसुपुष्पित
FormNeuter, Nominative, Singular
किन्नरी-गीत-जुष्टम्frequented by Kinnari songs
किन्नरी-गीत-जुष्टम्:
Karma
TypeAdjective
Rootजुष्ट
FormNeuter, Nominative, Singular
सुदर्शनाbeautiful to behold
सुदर्शना:
Karta
TypeAdjective
Rootसुदर्शन
FormFeminine, Nominative, Singular
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
जम्बूःjambu-tree
जम्बूः:
Karta
TypeNoun
Rootजम्बू
FormFeminine, Nominative, Singular
विशालाvast
विशाला:
Karma
TypeAdjective
Rootविशाल
FormFeminine, Nominative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
तुbut/indeed
तु:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतु
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
Form—, Nominative, Singular
हस्तिनम्elephant
हस्तिनम्:
Karma
TypeNoun
Rootहस्तिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
यातयिष्येI shall cause to go / drive (back)
यातयिष्ये:
Karta
TypeVerb
Rootयातय्
FormFuture, First, Singular

गौतम उवाच

G
Gautama
M
Mount Meru
F
forest (vana)
K
Kinnara maidens (kinnarī)
J
jambu-tree (jambū)

Educational Q&A

The verse underscores ethical resolve and accountability: Gautama sets a clear condition and destination for reclaiming what is his, emphasizing firmness in one’s vow and rightful restitution rather than impulsive force.

Gautama describes a wondrous, auspicious location near Mount Meru—filled with blossoms and celestial song—and declares that upon reaching that place he will lead the other party there and take back his elephant.