Shloka 5
Jarītā-Śārṅgaka-saṃvādaḥ — The Dialogue of Jaritā and the Śārṅgaka Chicks
Fire-escape deliberation
अध्येतारं पर वेदान् प्रयोक्तारं महाध्वरे । रक्षितारं शुभालल्लोकान् लेभिरे तं जनाधिपम्,प्रजाने महाराज युधिष्ठिरके रूपमें ऐसा राजा पाया था, जो परम ब्रह्म परमात्माका चिन्तन करनेवाला, बड़े-बड़े यज्ञोंमें वेदोंका उपयोग करनेवाला और शुभ लोकोंके संरक्षणमें तत्पर रहनेवाला था
adhyetāraṃ para-vedān prayoktāraṃ mahādhvare | rakṣitāraṃ śubhāṃl lokān lebhire taṃ janādhipam ||
وَیشَمپایَن نے کہا—رعایا نے یُدھِشٹھِر کی صورت میں ایسا جَنادھِپتی پایا جو برتر ویدوں کا عالم، عظیم یَجْنوں میں وید-وچن کا برمحل استعمال کرنے والا، اور شُبھ لوکوں کی حفاظت میں ہمیشہ کوشاں تھا؛ یوں، اے راجَن، یُدھِشٹھِر ہی میں انہوں نے پرم تَتْو کے دھیان اور دھرم کی نگہبانی کے لیے وقف حکمران کو پایا۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse presents the ethical ideal of kingship: a ruler should unite Vedic learning with correct ritual application and, above all, protect the auspicious order of the world (dharma). Knowledge is not merely theoretical; it must be responsibly enacted and oriented toward the welfare and safeguarding of society and cosmic order.
Vaiśampāyana is describing how the people came to have Yudhiṣṭhira as their king, praising him as a master of sacred learning, competent in conducting great sacrifices, and committed to protecting auspicious realms—thereby portraying him as a model sovereign.