Shloka 9

Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)

Devanagari script

न दरिद्रो वसुमतो नाविद्वान्‌ विदुष: सखा । न शूरस्य सखा क्लीब: सखिपूर्व किमिष्यते,सच्ची बात यह है कि दरिद्र मनुष्य धनवानका, मूर्ख विद्वान्‌का और कायर शूरवीरका सखा नहीं हो सकता; अतः पहलेकी मित्रताका क्या भरोसा करते हो

Transliteration

na daridro vasumato nāvidvān viduṣaḥ sakhā | na śūrasya sakhā klībaḥ sakhipūrvaṃ kim iṣyate ||

Translation

سچ یہ ہے کہ مفلس آدمی دولت مند کا ساتھی نہیں بن سکتا، جاہل عالم کا ساتھی نہیں بن سکتا، اور بزدل بہادر کا ساتھی نہیں بن سکتا؛ پھر گزری ہوئی دوستی پر کیا بھروسا؟

Word by Word

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• दरिद्रः: a poor man
• दरिद्रः: Karta
• Type: Noun
• Root: दरिद्र
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• वसुमतः: of a wealthy man
• Type: Noun
• Root: वसुमत्
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• न: nor/not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• अविद्वान्: an ignorant man
• अविद्वान्: Karta
• Type: Noun
• Root: अविद्वस्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• विदुषः: of a learned man
• Type: Noun
• Root: विद्वस्
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• सखा: friend
• सखा: Karta
• Type: Noun
• Root: सखि
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• शूरस्य: of a brave man
• Type: Noun
• Root: शूर
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• सखा: friend
• सखा: Karta
• Type: Noun
• Root: सखि
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• क्लीबः: a coward/impotent man
• क्लीबः: Karta
• Type: Noun
• Root: क्लीब
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• सखि-पूर्वम्: as (being) former friends / on the basis of prior friendship
• Type: Indeclinable
• Root: सखि + पूर्व

• किम्: what
• किम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: किम्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• इष्यते: is desired/considered acceptable
• Type: Verb
• Root: इष्
• Form: Present, Indicative, Atmanepada, Third, Singular

Speaker

हुपद उवाच

Characters & Entities

• Hupada