Shloka 7
Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)
Devanagari script
न सख्यमजरं लोके हृदि तिष्ठति कस्यचित् । कालो होन॑ विहरति क्रोधो वैनं हरत्युत,लोकमें किसी भी मनुष्यके हृदयमें मैत्री अमिट होकर नहीं रहती। समय एक मित्रको दूसरेसे विलग कर देता है अथवा क्रोध मनुष्यको मित्रतासे हटा देता है
Transliteration
na sakhyam ajaraṁ loke hṛdi tiṣṭhati kasyacit | kālo hi enaṁ viharati krodho vā enaṁ haraty uta ||
Translation
اس دنیا میں کسی کے دل میں دوستی ابدی اور بے زوال ہو کر نہیں ٹھہرتی۔ کبھی زمانہ دوستوں کو جدا کر دیتا ہے، اور کبھی غصہ انسان کو دوستی سے کھینچ کر دور لے جاتا ہے۔
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
सख्यम्friendship
सख्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootसख्य
FormNeuter, Nominative, Singular
अजरम्unaging, imperishable
अजरम्:
TypeAdjective
Rootअजर
FormNeuter, Nominative, Singular
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Singular
हृदिin the heart
हृदि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootहृद्
FormNeuter, Locative, Singular
तिष्ठतिstands, remains
तिष्ठति:
TypeVerb
Rootस्था
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, Third, Singular
कस्यचित्of anyone
कस्यचित्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
कालःtime
कालः:
Karta
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Nominative, Singular
हindeed
ह:
TypeIndeclinable
Rootह
एनम्him (that person)
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
विहरतिseparates, makes part ways (lit. sports/roams)
विहरति:
TypeVerb
Rootविहृ
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, Third, Singular
क्रोधःanger
क्रोधः:
Karta
TypeNoun
Rootक्रोध
FormMasculine, Nominative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
हरतिtakes away, removes
हरति:
TypeVerb
Rootहृ
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, Third, Singular
उतalso, moreover
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
Speaker
हुपद उवाच
Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes