Shloka 67
Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)
Devanagari script
साम्याद्धि सख्यं भवति वैषम्यात्रोपपद्यते | न सख्यमजरं लोके विद्यते जातु कस्यचित्,सब बातोंमें समानता होनेसे ही मित्रता होती है। विषमता होनेपर मैत्रीका होना असम्भव है। फिर लोकमें कभी किसीकी मैत्री अजर-अमर नहीं होती
Transliteration
sāmyād dhi sakhyaṃ bhavati vaiṣamyātropapadyate | na sakhyam ajaraṃ loke vidyate jātu kasyacit ||
Translation
دوستی تو برابری ہی سے پیدا ہوتی ہے؛ جہاں ناہمواری ہو وہاں وہ ٹھیک طرح جم نہیں سکتی۔ اور اس دنیا میں کسی کی دوستی کبھی بھی اَجر و اَمر (ہمیشہ قائم رہنے والی) نہیں پائی جاتی۔
Word by Word
साम्यात्from equality
साम्यात्:
Apadana
TypeNoun
Rootसाम्य
FormNeuter, Ablative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
सख्यम्friendship
सख्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootसख्य
FormNeuter, Nominative, Singular
भवतिarises/is
भवति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, Indicative, Third, Singular, Parasmaipada
वैषम्यात्from inequality
वैषम्यात्:
Apadana
TypeNoun
Rootवैषम्य
FormNeuter, Ablative, Singular
तुbut
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
उपपद्यतेis possible/comes about
उपपद्यते:
TypeVerb
Rootउप√पद्
FormPresent, Indicative, Third, Singular, Atmanepada
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
सख्यम्friendship
सख्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootसख्य
FormNeuter, Nominative, Singular
अजरम्ageless/undecaying
अजरम्:
TypeAdjective
Rootअजर
FormNeuter, Nominative, Singular
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Singular
विद्यतेexists/is found
विद्यते:
TypeVerb
Root√विद्
FormPresent, Indicative, Third, Singular, Atmanepada
जातुever/at any time
जातु:
TypeIndeclinable
Rootजातु
कस्यचित्of anyone
कस्यचित्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootकश्चित्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes