Adhyāya 123 — Droṇa’s Pedagogy: Arjuna’s Preeminence, Ekalavya’s Self-Training, and the Bhāsa-Lakṣya Trial
यदड्कात् पतितो मातु: शिलां गान्रैव्यचूर्णयत् । (कुन्ती तु सह पुत्रेण यात्वा सुरुचिरं सर: । स्नात्वा तु सुतमादाय दशमे5हनि यादवी ।।
yad aṅkāt patito mātuḥ śilāṃ gāndharva-cūrṇayat |
ماں کی گود سے گرتے ہی اس نے اپنے ہی جسم کے زور سے ایک چٹان کو ریزہ ریزہ کر دیا۔ یدوکُل کی نندنی کُنتی دسویں دن بچے کو ساتھ لے کر ایک نہایت خوشنما تالاب کے پاس گئی؛ غسل کر کے دیوتاؤں کی پوجا کے لیے پرتھا آشرم سے باہر نکلی۔ اے بھرت شریشٹھ! پہاڑ کے قریب سے گزرتے ہوئے، اسے مار ڈالنے کی نیت سے ایک بہت بڑا ببر شیر پہاڑی غار سے نکل آیا۔ اسے جھپٹتے دیکھ کر، دیوتاؤں جیسی شجاعت رکھنے والے کورو شریشٹھ پانڈو نے کمان کھینچی اور تین تیروں سے اسے چیر ڈالا—وہ اپنی ہولناک دھاڑ سے پوری غار کو گونجا رہا تھا۔ ببر شیر کے خوف سے گھبرائی کُنتی یکایک اچھل پڑی۔
वैशम्पायन उवाच
The verse functions as an omen: extraordinary innate power is presented as a sign of divine purpose. It suggests that virtue and destiny are supported by higher forces, and that the future protector of the lineage is marked from birth.
A newborn/infant (identified in the surrounding passage as Bhīma) slips from Kuntī’s lap; upon falling, his body’s impact pulverizes a rock. The narrator uses this marvel to underscore the child’s exceptional strength and foretold greatness.