Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

अन्धक-हिरण्याक्ष-प्रसङ्गः, वराहावतारः, दंष्ट्राभूषणं च

तव रोम्णि सकलामरेश्वरानयनद्वये शशिरवी पदद्वये /* निहिता रसातलगता वसुंधरा तव पृष्ठतः सकलतारकादयः

tava romṇi sakalāmareśvarānayanadvaye śaśiravī padadvaye /* nihitā rasātalagatā vasuṃdharā tava pṛṣṭhataḥ sakalatārakādayaḥ

اے مہادیو! تیرے جسم کے ہر ہر رونگٹے میں سب دیواؤں کے ادھیشور بستے ہیں؛ تیری دو آنکھوں میں سورج اور چاند ٹھہرے ہیں؛ تیرے دونوں قدموں پر رساتل میں رکھی ہوئی زمین قائم ہے؛ اور تیری پشت کے پیچھے تمام ستارے اور آسمانی لشکر صف بستہ ہیں۔ یوں سارا جگت تجھ ہی میں قائم ہے، اے پاشوں سے ماورا پتی۔

तव (tava)your
तव (tava):
रोम्णि (romṇi)in the body-hairs/pores
रोम्णि (romṇi):
सकल (sakala)all
सकल (sakala):
अमर-ईश्वराः (amara-īśvarāḥ)the lords of the immortals (devas)
अमर-ईश्वराः (amara-īśvarāḥ):
नयन-द्वये (nayana-dvaye)in the two eyes
नयन-द्वये (nayana-dvaye):
शशि (śaśi)the Moon
शशि (śaśi):
रवि (ravi)the Sun
रवि (ravi):
पद-द्वये (pada-dvaye)in/at the two feet
पद-द्वये (pada-dvaye):
निहिता (nihitā)placed, established
निहिता (nihitā):
रसातल-गता (rasātala-gatā)situated in Rasātala (nether region)
रसातल-गता (rasātala-gatā):
वसुंधरा (vasuṃdharā)the Earth
वसुंधरा (vasuṃdharā):
पृष्ठतः (pṛṣṭhataḥ)behind, at the back
पृष्ठतः (pṛṣṭhataḥ):
सकल-तारक-आदयः (sakala-tāraka-ādayaḥ)all the stars and other celestial bodies/beings
सकल-तारक-आदयः (sakala-tāraka-ādayaḥ):

Suta Goswami (narrating a hymn/praise embedded in the Purva-Bhaga narrative)

S
Shiva
S
Surya
C
Chandra
D
Devas
E
Earth (Vasundhara)
S
Stars (Tarakas)
R
Rasatala

FAQs

It frames the Liṅga as the sign of the all-supporting Pati: worship is not merely of a form, but of Shiva in whom devas, luminaries, earth, and stars are established—making liṅga-pūjā a direct approach to the cosmic ground.

Shiva is presented as the adhāra (substratum) of the universe: the cosmos appears as located in His limbs, implying His transcendence and immanence—Pati beyond pasha, yet pervading all tattvas.

A contemplative upāsanā aligned with Pāśupata orientation: meditate on Shiva’s viśvarūpa (Sun-Moon as eyes, Earth at feet) while offering to the Liṅga, to weaken pasha (bondage) and steady the pashu (individual soul) toward Pati.