Home›Kurma Purana›Uttara Bhaga›Adhyaya 39›Shloka 71
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 71

Narmadā–Tīrtha-Māhātmya: Sequence of Sacred Fords and Their Fruits

Devanagari script

शुक्लतीर्थात् परं तीर्थं न भूतं न भविष्यति / पूर्वे वयसि कर्माणि कृत्वा पापानि मानवः / अहोरात्रोपवासेन शुक्लतीर्थे व्यपोहति

Transliteration

śuklatīrthāt paraṃ tīrthaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati / pūrve vayasi karmāṇi kṛtvā pāpāni mānavaḥ / ahorātropavāsena śuklatīrthe vyapohati

Translation

شُکلتیرتھ سے بڑھ کر کوئی تیرتھ نہ پہلے تھا نہ آئندہ ہوگا۔ جو انسان نے جوانی میں گناہ کیے ہوں، وہ شُکلتیرتھ میں دن رات کا پورا روزہ رکھ کر انہیں دھو ڈالتا ہے۔

Word by Word
शुक्ल-तीर्थात्than/from Śukla-tīrtha
शुक्ल-तीर्थात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootशुक्ल (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; समासः कर्मधारयः
परम्higher, superior
परम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (तीर्थम्)
तीर्थम्pilgrimage place
तीर्थम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
नnot
न:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
भूतम्has been (in the past)
भूतम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) → भूत (कृदन्त, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘past/been’ (elliptic with तीर्थम्)
नnor/not
न:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
पूर्वेin earlier
पूर्वे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (वयसि)
वयसिin age (youth/earlier life)
वयसि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
कर्माणिdeeds, actions
कर्माणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund/absolutive); ‘having done’
पापानिsins
पापानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन
मानवःa human being
मानवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
अहोरात्र-उपवासेनby a day-and-night fast
अहोरात्र-उपवासेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअहोरात्र (प्रातिपदिक) + उपवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (अहोरात्रस्य उपवासेन)
शुक्ल-तीर्थेat Śukla-tīrtha
शुक्ल-तीर्थे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशुक्ल (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
व्यपोहतिremoves, dispels
व्यपोहति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअप-उह्/ऊह् (धातु) (vy-apo-h)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
Speaker

Lord Kūrma (Vishnu) instructing in a tīrtha-māhātmya context

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities
Ś
Śuklatīrtha

FAQs

Indirectly: it emphasizes purification (śuddhi) through tīrtha and vrata as a prerequisite for higher knowledge—cleansing pāpa supports steadiness of mind, which is classically required for realizing the ātman.

Ahorātra-upavāsa (day-and-night fasting) is highlighted as a discipline (vrata/tapas) that functions as prāyaścitta and mental purification—often treated as preparatory to japa, dhyāna, and other yogic observances in Purāṇic sādhanā.

This specific verse is not explicitly sectarian; it presents a shared Purāṇic dharma framework where tīrtha, vrata, and purification are universally efficacious—compatible with the Kurma Purana’s broader Shaiva-Vaishnava synthesis.

←Previous Verse
Next Verse→