Shloka 7

Īśvara-gītā: Brahman as All-Pervading—Kāla, Prakṛti–Puruṣa, Tattva-Evolution, and Mokṣa

Devanagari script

मया ततमिदं विश्वं जगदव्यक्तमूर्तिना / मत्स्थानि सर्वभूतानि यस्तं वेद स वेदवित्

Transliteration

mayā tatamidaṃ viśvaṃ jagadavyaktamūrtinā / matsthāni sarvabhūtāni yastaṃ veda sa vedavit

Translation

میری اَویَکت صورت کے ذریعے یہ سارا جہان پھیلا ہوا ہے۔ سب جاندار مجھ ہی میں قائم ہیں؛ جو اس حقیقت کو ٹھیک ٹھیک جان لے وہی وید کا جاننے والا ہے۔

Word by Word

• मया: by me
• मया: करण (Karaṇa/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (करण), एकवचन

• ततम्: pervaded, spread
• ततम्: क्रियाविशेषण/विधेय (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: तत (कृदन्त; तन् धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कृदन्तः—क्त (ततम् = विस्तारितम्/व्याप्तम्)

• इदम्: this
• इदम्: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• विश्वम्: universe
• विश्वम्: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• जगत्-अव्यक्त-मूर्तिना: by the unmanifest form (as the world)
• जगत्-अव्यक्त-मूर्तिना: करण (Karaṇa/करण)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + अव्यक्त (प्रातिपदिक) + मूर्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (मूर्ति), तृतीया (करण), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (अव्यक्ता मूर्तिः यस्य जगतः/जगद्रूपा अव्यक्ता मूर्तिः)

• मत्-स्थानि: abiding in me
• मत्-स्थानि: विशेषण (कर्तृविशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: मत् (अस्मद्-षष्ठी-रूप; प्रातिपदिकवत्) + स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (मम स्थानि = मयि स्थितानि)

• सर्व-भूतानि: all beings
• सर्व-भूतानि: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + भूत (कृदन्त; भू धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—कर्मधारयः (सर्वाणि भूतानि)

• यः: who
• यः: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम

• तम्: him/that
• तम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• वेद: knows
• वेद: क्रिया (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• सः: he
• सः: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• वेद-वित्: knower of the Veda
• वेद-वित्: सम्बन्ध/अभेद (Predicate nominative)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + वित् (कृदन्त; विद् धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (वेदं वेत्ति इति)

Speaker

Lord Kurma (Vishnu) teaching as Ishvara in the Ishvara Gita discourse

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Ishvara (Unmanifest Lord)
• Veda

More Details (3 sections)

FAQs

How does this verse explain the nature of the Supreme Self (Atman)?

It presents the Supreme as the all-pervading Ishvara who remains avyaktamūrti (unmanifest) while sustaining the entire jagat; realizing this indwelling ground of all beings is equated with true Vedic knowledge.

What Yoga or Meditative practices are highlighted here?

The verse points to contemplative insight central to Pashupata-oriented devotion and yoga: meditating on the unmanifest, all-pervading Lord as the inner support (matsthāni sarvabhūtāni), leading from scriptural learning to direct realization (vedavit).

How does this verse depict the relationship between Shiva and Vishnu?

By speaking as the supreme Ishvara who is unmanifest yet immanent in all beings, the teaching aligns with the Kurma Purana’s synthesizing stance where the highest reality transcends sectarian forms—supporting a Shaiva-Vaishnava unity in the single all-pervading Lord.