Previous Verse
Next Verse

Kurma Purana — Purva Bhaga, Shloka 65

Nine Creations (Sarga), Guṇa-Streams of Beings, and Brahmā’s Progeny in Cyclic Time

आर्षाणि चैव नामानि याश्च वेदेषु दृष्टयः / शर्वर्यन्ते प्रसूतानां तान्येवैभ्यो ददात्यजः

ārṣāṇi caiva nāmāni yāśca vedeṣu dṛṣṭayaḥ / śarvaryante prasūtānāṃ tānyevaibhyo dadātyajaḥ

اور وہ نام جو رِشیوں سے مُثبت ہیں اور ویدوں میں بھی پائے جاتے ہیں، اولاد کی پیدائش کے بعد مناسب وقت پر اَج (ازلی، اَجنما) پروردگار وہی نام انہیں عطا کرتا ہے۔

आर्षाणिṛṣi-derived/sacred
आर्षाणि:
विशेषण (Qualifier of nāmāni)
TypeAdjective
Rootआर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), बहुवचन (Plural); विशेषण
and
:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
नामानिnames
नामानि:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), बहुवचन (Plural)
याःwhich (those)
याः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/प्रथमा), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), बहुवचन (Plural); सर्वनाम
and
:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
वेदेषुin the Vedas
वेदेषु:
अधिकरण (Adhikarana/Locative)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी (Locative/सप्तमी), बहुवचन (Plural)
दृष्टयःinsights/visions
दृष्टयः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative/प्रथमा), बहुवचन (Plural)
शर्वर्यन्तेthey come to an end at night / are night-bound (contextual)
शर्वर्यन्ते:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Root√शर्वर्य्/शर्वरि (धातु; denom. from शर्वरी ‘night’)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural); आत्मनेपद; अर्थः ‘रात्रौ भवन्ति/निशायाम् अन्तं यान्ति’ (contextual)
प्रसूतानाम्of the born/produced (beings)
प्रसूतानाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeAdjective
Rootप्र√सू (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle/क्त), षष्ठी (Genitive), बहुवचन; पुं/नपुंसक-सामान्य (contextual); ‘of those born/produced’
तानिthose (same)
तानि:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative/द्वितीया), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), बहुवचन (Plural); सर्वनाम
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
एभ्यःto these (beings)
एभ्यः:
सम्प्रदान (Sampradana/Recipient)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/पञ्चमी (Dative/Ablative), बहुवचन (Plural); सर्वनाम
ददातिgives
ददाति:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद
अजःthe Unborn (creator)
अजः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/प्रथमा), एकवचन (Singular)

Sūta (narrator) recounting the divine ordinance within the Kurma Purana’s creation/lineage discourse

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

A
Aja (the Unborn Lord)
V
Vedas
R
Rishis (Ārṣa tradition)

FAQs

By calling the giver of names “Aja” (the Unborn), the verse points to a supreme principle beyond birth and change, from whom social and sacred order (including Vedic naming) proceeds.

No direct yogic technique is taught in this verse; it supports the dharmic framework (saṃskāra and Vedic authority) that the Kurma Purana treats as the ethical ground for higher disciplines like Pāśupata-oriented devotion and yoga.

Indirectly: it emphasizes one supreme, unborn divine authority behind Vedic dharma—consistent with the Kurma Purana’s harmonizing approach where sectarian forms are integrated under a single transcendent source.