Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Solar Rays, Planetary Nourishment, Dhruva-Bondage of the Grahas, and the Lunar Cycle

अन्ये चाष्टौ ग्रहा ज्ञेयाः सूर्येणाधिष्ठिता द्विजाः / चन्द्रमाः सोमपुत्रश्च शुक्रश्चैव बृहस्पतिः / भौमो मन्दस्तथा राहुः केतुमानपि चाष्टमः

anye cāṣṭau grahā jñeyāḥ sūryeṇādhiṣṭhitā dvijāḥ / candramāḥ somaputraśca śukraścaiva bṛhaspatiḥ / bhaumo mandastathā rāhuḥ ketumānapi cāṣṭamaḥ

اے دِوِجوں، سورج کے زیرِ اقتدار دیگر آٹھ گرہ بھی جاننے کے ہیں: چندرما، سوم پُتر بُدھ، شُکر، بृहسپتی، بھوم (مریخ)، مَند (زحل)، راہو اور آٹھواں کیتو۔

anyeothers
anye:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), बहुवचन; Nominative plural
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
aṣṭaueight
aṣṭau:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaṣṭa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), बहुवचन; Nominative plural (numeral)
grahāḥplanets/seizers
grahāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgraha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), बहुवचन; Nominative plural
jñeyāḥare to be known
jñeyāḥ:
Vidheyaviśeṣaṇa (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Root√jñā (ज्ञा धातु) + ya (क्तव्य/यत्)
Formकृत्य-प्रत्यय (यत्/gerundive), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'to be known'
sūryeṇaby the Sun
sūryeṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsūrya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/तृतीया), एकवचन; Instrumental singular
adhiṣṭhitāḥpresided over
adhiṣṭhitāḥ:
Vidheyaviśeṣaṇa (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootadhi-√sthā (स्था धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'presided over/ruled'; उपसर्ग: अधि-
dvijāḥO twice-born (brahmins)
dvijāḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural; संबोधनार्थे अपि (address)
candramāḥthe Moon
candramāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcandramas (चन्द्रमस् प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
somaputraḥson of Soma (Budha/Mercury)
somaputraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsoma (प्रातिपदिक) + putra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'son of Soma'
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
śukraḥVenus (Śukra)
śukraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśukra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
evaindeed/also
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (emphatic particle)
bṛhaspatiḥJupiter (Bṛhaspati)
bṛhaspatiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbṛhaspati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular
bhaumaḥMars (Bhauma)
bhaumaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhauma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular
mandaḥSaturn (Manda)
mandaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmanda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular (name of Saturn)
tathālikewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) = 'likewise/so'
rāhuḥRāhu
rāhuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular
ketumānKetu
ketumān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootketumat (केतुमत् प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle) = 'also'
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
aṣṭamaḥthe eighth
aṣṭamaḥ:
Vidheyaviśeṣaṇa (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootaṣṭama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular (ordinal)

Sūta (narrating Purāṇic cosmology to the sages), within the Kurma Purana’s cosmological discourse

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

S
Surya
C
Chandra
S
Soma
B
Budha (Somaputra)
S
Shukra
B
Brihaspati
B
Bhauma (Mangala)
S
Shani (Manda)
R
Rahu
K
Ketu

FAQs

Indirectly: by presenting grahas as “presided over” powers, the verse implies a higher ordering principle behind cosmic functions—consistent with the Purāṇic view that all deities and forces operate under a supreme governance, ultimately rooted in the one Reality (Ātman/Brahman) taught elsewhere in the text.

No direct yogic technique is taught in this verse; its contribution is cosmological orientation—understanding divine order (ṛta/niyati). In the Kurma Purana’s broader spiritual program, such right-view supports disciplined living (dharma) and steadiness of mind, prerequisites for higher Yoga and Pāśupata-oriented devotion.

It does so implicitly through synthesis: cosmic administration is described through devatā-hierarchy (here, the Sun presiding over grahas), a framework compatible with both Vaiṣṇava and Śaiva theologies in the Kurma Purana—where diverse divine powers function as coordinated manifestations within one sacred order.