Kurma Purana — Purva Bhaga, Shloka 177

Dakṣa’s Progeny, Nṛsiṃha–Varāha Avatāras, and Andhaka’s Defeat

Hari–Hara–Śakti Synthesis

Devanagari script

हन्तुमर्हसि दैत्येशमन्धकं लोककण्टकम् / त्वामृते भगवान् शक्तो हन्ता नान्यो ऽस्य विद्यते

Transliteration

hantumarhasi daityeśamandhakaṃ lokakaṇṭakam / tvāmṛte bhagavān śakto hantā nānyo 'sya vidyate

Translation

لوگوں کے لیے کانٹا بنے دَیتیہیش اندھک کو قتل کرنے کے لائق صرف آپ ہی ہیں۔ آپ کے سوا، اے بھگوان، اسے ہلاک کرنے والا کوئی اور قادر نہیں۔

Word by Word

• हन्तुम्: to slay
• हन्तुम्: प्रयोजन/कर्मप्रवृत्तिनिमित्त (Purpose-complement)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (infinitive), "to kill"

• अर्हसि: you are able/fit (ought)
• अर्हसि: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: अर्ह् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान/Present), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• दैत्येशम्: lord of the Daityas
• दैत्येशम्: कर्मविशेषण (Object-qualifier)
• Type: Noun
• Root: दैत्य + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (दैत्यानाम् ईशः), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अन्धकम् इति विशेषणम्

• अन्धकम्: Andhaka
• अन्धकम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: अन्धक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• लोककण्टकम्: thorn of the world (public menace)
• लोककण्टकम्: कर्मविशेषण (Object-qualifier)
• Type: Noun
• Root: लोक + कण्टक (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (लोकस्य कण्टकः), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अन्धकम् इति विशेषणम्

• त्वाम्: you
• त्वाम्: अपादान (Apādāna/Separation)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया, एकवचन

• ऋते: without / except
• ऋते: अपादान (Apādāna/Separation)
• Type: Indeclinable
• Root: ऋते (अव्यय)
• Form: अव्यय, उपसर्गार्थक-निपात (preposition-like particle) = "without/except"; द्वितीयया सह प्रयोगः

• भगवान्: the Lord
• भगवान्: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• शक्तः: capable
• शक्तः: कर्तृविशेषण (Subject-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifier) भगवान्

• हन्ता: slayer
• हन्ता: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: हन् (धातु)
• Form: तृच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (agent noun), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• न: not
• न: निषेध (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात (negation particle)

• अन्यः: another (person)
• अन्यः: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अस्य: of him / of this (one)
• अस्य: सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: इदम् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (सम्बन्ध/Genitive), एकवचन

• विद्यते: exists
• विद्यते: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; भावे प्रयोगः "exists"

Speaker

A devotee/sage addressing Bhagavan (in the Andhaka episode context, an appeal to Shiva as the supreme protector)

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: raudra

Characters & Entities

• Andhaka
• Daityas
• Bhagavan

More Details (3 sections)

FAQs

How does this verse explain the nature of the Supreme Self (Atman)?

It presents the Supreme as uniquely competent to remove world-threatening ignorance and adharma (symbolized by Andhaka). The implied teaching is that ultimate deliverance and cosmic order-restoration depend on the highest Lord, not on limited agents.

What Yoga or Meditative practices are highlighted here?

The verse itself is a devotional invocation (īśvara-prārthanā) emphasizing śaraṇāgati—taking refuge in the Lord. In the Kurma Purana’s broader Shaiva-Pashupata orientation, such surrender supports steadiness of mind (dhāraṇā) and aligns practice with divine grace (anugraha) as a prerequisite for inner conquest of darkness (andhatva).

How does this verse depict the relationship between Shiva and Vishnu?

By addressing a single “Bhagavan” as the sole competent protector, it reflects the Purana’s integrative theology: the saving power is one, whether expressed as Shiva’s destructive-protective force or Vishnu’s world-sustaining sovereignty—two names/forms serving one supreme function.