Previous Verse
Next Verse

Kurma Purana — Purva Bhaga, Shloka 152

Dakṣa’s Progeny, Nṛsiṃha–Varāha Avatāras, and Andhaka’s Defeat

Hari–Hara–Śakti Synthesis

अहं नारायणो गौरी जगन्माता सनातनी / विभज्य संस्थितो देवः स्वात्मानं बहुधेश्वरः

ahaṃ nārāyaṇo gaurī jaganmātā sanātanī / vibhajya saṃsthito devaḥ svātmānaṃ bahudheśvaraḥ

میں نارائن ہوں؛ میں ہی گوری، جگت کی ازلی ماں ہوں۔ ایک ہی ایشور اپنے ہی آتما کو تقسیم کر کے بےشمار روپوں میں قائم رہتا ہے۔

ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun; Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); gender not fixed (त्रिलिङ्ग)
nārāyaṇaḥNārāyaṇa
nārāyaṇaḥ:
Pradhāna-nāma / Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootnārāyaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
gaurīGaurī
gaurī:
Pradhāna-nāma / Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootgaurī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
jaganmātāmother of the world
jaganmātā:
Pradhāna-nāma / Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक) + mātṛ (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुष: 'jagataḥ mātā'
sanātanīeternal
sanātanī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsanātanī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); adjective (epithet)
vibhajyahaving divided
vibhajya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootvi-√bhaj (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यप्), from √भज with उपसर्ग वि-; indeclinable meaning 'having divided/after dividing'
saṃsthitaḥestablished, situated
saṃsthitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsaṃ-√sthā (धातु)
FormPast passive participle (क्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); from √स्था with उपसर्ग सम्-; 'having become/being established'
devaḥthe god
devaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
svātmānamhis own self
svātmānam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: 'svaḥ ātmā' → 'one’s own self'
bahudhāin many ways, manifoldly
bahudhā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbahudhā (अव्यय-प्रातिपदिक)
FormIndeclinable adverb (क्रियाविशेषण-अव्यय)
īśvaraḥthe Lord
īśvaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)

Lord Kurma (as the Supreme Lord teaching non-dual theism)

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

N
Narayana
G
Gauri
J
Jagadamba (Jaganmata)
I
Ishvara (Supreme Lord)

FAQs

It presents the Supreme as one Self (svātman) who remains a single Īśvara while manifesting in many divine identities, implying unity behind apparent plurality.

The verse supports īśvara-dhyāna: meditation on the one Lord as the inner Self of all forms, a key contemplative basis for Purāṇic yoga and later Pāśupata-oriented devotion and discipline.

By identifying the one speaker with Nārāyaṇa and also with Gaurī (Śiva’s śakti), it conveys a non-sectarian, integrative theology where the same Supreme reality appears as Vaiṣṇava and Śaiva-Shākta forms.