Shloka 5
Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
ततो दैत्येश्वरो वव्रे भृगुपुत्रं पुरोहितम् / भवानधिकृतो राज्ये देवानामिव वासवः
Transliteration
tato daityeśvaro vavre bhṛguputraṃ purohitam / bhavānadhikṛto rājye devānāmiva vāsavaḥ
Translation
پھر دیوتاؤں کے دشمنوں کے سردار نے بھृگو کے پتر کو پُروہت مقرر کیا اور کہا—“آپ دیوتاؤں میں واسَو (اِندر) کی طرح راجیہ میں مختار ہیں۔”
Word by Word
tataḥthereafter
tataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable adverb); अर्थे: तस्मात्/ततः = thereafter
daitya-īśvaraḥthe lord of the Daityas
daitya-īśvaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdaitya (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: दैत्यानाम् ईश्वरः
vavrechose
vavre:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛ (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; √वृ = वरणे (to choose)
bhṛgu-putramBhrigu’s son
bhṛgu-putram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhṛgu (प्रातिपदिक) + putra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: भृगोः पुत्रम्
purohitamas priest (purohita)
purohitam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpurohita (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; कर्म-सम्बन्धे (as apposition to bhṛguputram)
bhavānyou (sir)
bhavān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; आदरार्थ-प्रयोग (honorific ‘you’)
adhikṛtaḥappointed/authorized
adhikṛtaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootadhi-kṛ (धातु)
Formकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; √कृ (करणे) उपसर्ग: अधि; अर्थ: appointed/authorized
rājyein the kingdom
rājye:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootrājya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; अधिकरण (locative)
devānāmof the gods
devānām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), बहुवचन; सम्बन्ध (genitive)
ivalike/as
iva:
Upamāna (उपमान)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-वाचक (comparative particle)
vāsavaḥIndra (Vāsava)
vāsavaḥ:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootvāsava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; इन्द्र-पर्याय