Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

अगम्यागमन-निष्कृति-निर्णयः

Expiations for Forbidden Sexual Relations

प्रवृत्त्यैव यथा मुक्तिं प्राप्नुयुर्ये न धीयुताः / तद्रहस्यं तदोपायं शृणु वक्ष्यामि सांप्रतम्

pravṛttyaiva yathā muktiṃ prāpnuyurye na dhīyutāḥ / tadrahasyaṃ tadopāyaṃ śṛṇu vakṣyāmi sāṃpratam

جو صاحبِ فہم نہیں، وہ بھی صرف پروَرتّی کے ذریعے کیسے موکش پا سکتے ہیں—اس راز اور اس تدبیر کو سنو؛ میں ابھی بیان کرتا ہوں۔

प्रवृत्त्याby activity; through engagement
प्रवृत्त्या:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootप्रवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
एवindeed; only
एव:
Sambandha/Avadhāraṇa (सम्बन्ध/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (Indeclinable), निश्चय/अवधारणार्थक (emphatic particle)
यथाhow; in such a way that
यथा:
Prakāra (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (Indeclinable), उपमान/प्रकारवाचक (comparative/manner)
मुक्तिम्liberation
मुक्तिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
प्राप्नुयुःmay attain
प्राप्नुयुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्राप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद (Parasmaipada), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
येthose who
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (Indeclinable), निषेध (negation particle)
धी-युताःendowed with discernment
धी-युताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधी (प्रातिपदिक) + युत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); युत (PPP, क्त) from युज्/यु (धातु) 'joined/possessed'; समासः—तत्पुरुषः: धी-युत = 'endowed with understanding'
तत्-रहस्यम्that secret (teaching)
तत्-रहस्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + रहस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः: 'that secret'
तत्-उपायम्that method
तत्-उपायम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + उपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः: 'that means/method'
शृणुlisten
शृणु:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद (Parasmaipada), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular)
वक्ष्यामिI will tell
वक्ष्यामि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद (Parasmaipada), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular)
सांप्रतम्now; at present
सांप्रतम्:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootसांप्रतम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Indeclinable), कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)