Shloka 2
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
बृहस्पतिरुवाच पापानामधिकं पापं हननं जीवजातिनाम् / एतस्मादधिकं पापं विश्वस्ते शरणं गते
Transliteration
bṛhaspatiruvāca pāpānāmadhikaṃ pāpaṃ hananaṃ jīvajātinām / etasmādadhikaṃ pāpaṃ viśvaste śaraṇaṃ gate
Translation
بृहسپتی نے کہا— گناہوں میں سب سے بڑا گناہ جانداروں کا قتل ہے؛ مگر اس سے بھی بڑا گناہ یہ ہے کہ جو اعتماد کرکے پناہ میں آیا ہو، اس سے خیانت کی جائے۔
Word by Word
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (वदति) (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
पापानाम्of sins
पापानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
अधिकम्greater
अधिकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (पापम्)
पापम्a sin
पापम्:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हननम्killing
हननम्:
Karta (कर्ता; apposition)
TypeNoun
Rootहनन (प्रातिपदिक; √हन् (हिंसायाम्) + ल्युट्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ल्युट्-प्रत्ययान्त क्रियानाम
जीवजातिनाम्of living beings (species)
जीवजातिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootजीव-जाति (प्रातिपदिक; जीव + जाति)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; तत्पुरुषः (जीवानां जातयः)
एतस्मात्than this
एतस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन
अधिकम्greater
अधिकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (पापम्)
पापम्a sin
पापम्:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विश्वःViśva (a person)
विश्वः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेto you / for you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी (Genitive/Dative), एकवचन; एन्क्लिटिक
शरणम्refuge
शरणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; गत्यर्थे कर्म
गतेwhen (he) had gone
गते:
Adhikaraṇa (अधिकरण; सति-सप्तमी)
TypeAdjective
Rootगत (कृदन्त; √गम् (गतौ) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; सति-सप्तमी (when/while having gone)