Shloka 41
महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्
Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī
Devanagari script
गुर्वाज्ञया कृतं पापं तदाज्ञालङ्घनेर्ऽथकम् / दशब्राह्मणभृत्यर्थमेकं हन्याद्द्विजं नृपः
Transliteration
gurvājñayā kṛtaṃ pāpaṃ tadājñālaṅghaner'thakam / daśabrāhmaṇabhṛtyarthamekaṃ hanyāddvijaṃ nṛpaḥ
Translation
گرو کی اجازت سے کیا گیا گناہ، اس اجازت کی نافرمانی کے گناہ سے (کم) سمجھا جاتا ہے؛ دس برہمن خادموں کے فائدے کے لیے بادشاہ ایک دْوِج کو سزا (قتل) دے سکتا ہے۔
Word by Word
गुरु-आज्ञयाby the teacher’s command
गुरु-आज्ञया:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक) + आज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (आज्ञा), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (गुरोः आज्ञया = by the teacher’s order)
कृतम्done/committed
कृतम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘पापम्’)
पापम्sin
पापम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; निर्देशक-विशेषण (referring to that)
आज्ञा-लङ्घनेःof violating the command
आज्ञा-लङ्घनेः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootआज्ञा (प्रातिपदिक) + लङ्घन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (लङ्घन), षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (आज्ञायाः लङ्घनम् = violation of the command)
अर्थकम्having the consequence/meaning (i.e., counts as)
अर्थकम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअर्थक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; विशेषणम् (qualifying implied ‘पापम्’)
दशब्राह्मणभृत्यर्थम्for the sake of (supporting) ten Brahmin attendants
दशब्राह्मणभृत्यर्थम्:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeNoun
Rootदशन् + ब्राह्मण + भृत्य + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष (दश ब्राह्मणानां भृत्यानाम् अर्थः = for the sake of maintaining ten Brahmin servants)
एकम्one
एकम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘द्विजम्’)
हन्यात्should kill
हन्यात्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
द्विजम्a twice-born (Brahmin etc.)
द्विजम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
नृपःthe king
नृपः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन