Previous Verse
Next Verse

Shloka 62

ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्

Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation

लक्ष्मीश्च व्यापिनीमाये संख्याता वर्णशक्तयः / द्विरुक्तवालाया वर्णै रङ्गं कृत्वाथ केवलैः

lakṣmīśca vyāpinīmāye saṃkhyātā varṇaśaktayaḥ / dviruktavālāyā varṇai raṅgaṃ kṛtvātha kevalaiḥ

لکشمی اور ہمہ گیر مایا سمیت ورن شکتیوں کی گنتی کی گئی؛ پھر دْوِرُکتوالا کے حروف سے، صرف انہی کے ذریعے، رنگ و نقش کی ترتیب بنائی گئی۔

lakṣmīḥLakṣmī
lakṣmīḥ:
Karta (कर्ता/उद्देश्य-निर्देश)
TypeNoun
Rootlakṣmī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction
vyāpinīVyāpinī (the all-pervading)
vyāpinī:
Karta (कर्ता/नामनिर्देश)
TypeNoun
Rootvyāpinī (प्रातिपदिक; from √vyāp (धातु) with -inī)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; proper name/epithet ‘all-pervading (one)’
māye(the two) Māyās / Māyā (pair)
māye:
Karta (कर्ता/नामनिर्देश)
TypeNoun
Rootmāyā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Dvivacana (द्विवचन) (māye = nom.du. of ā-stem)
saṃkhyātāḥenumerated
saṃkhyātāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of varṇaśaktayaḥ
TypeAdjective
Rootsaṃkhyāta (कृदन्त; from √khyā (धातु) with sam-; past passive participle)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st), Bahuvacana; PPP used predicatively ‘enumerated/mentioned’
varṇa-śaktayaḥthe powers of the syllables/colors
varṇa-śaktayaḥ:
Karta (कर्ता/मुख्य-उद्देश्य)
TypeNoun
Rootvarṇa + śakti (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Bahuvacana; ṣaṣṭhī-tatpuruṣa ‘powers of letters/colors’
dvirukta-vālāyāḥof the twice-recited garland/series
dvirukta-vālāyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootdvirukta + vālā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Ekavacana; tatpuruṣa ‘of the (garland/row) that is twice-uttered’
varṇaiḥwith letters/syllables
varṇaiḥ:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootvarṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā (3rd/तृतीया), Bahuvacana; karaṇa (instrument)
raṅgama pattern/arrangement (lit. coloring)
raṅgam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootraṅga (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana
kṛtvāhaving made
kṛtvā:
Kriyā (क्रिया/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यप्), ‘having done/made’
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormAvyaya; sequence particle (अनन्तरार्थक)
kevalaiḥwith only (those)
kevalaiḥ:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootkevala (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga/napuṃsaka, Tṛtīyā (3rd), Bahuvacana; viśeṣaṇa ‘only/sole’ (agreeing with varṇaiḥ understood)