Previous Verse
Next Verse

Shloka 41

ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्

Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation

भ्रममाणः शिवाकान्तो भ्रमो भ्रान्तश्च मुग्धया / भ्रामको रमया प्राप्तो भ्रामितो भृङ्ग इष्यते

bhramamāṇaḥ śivākānto bhramo bhrāntaśca mugdhayā / bhrāmako ramayā prāpto bhrāmito bhṛṅga iṣyate

بھٹکتا ہوا وہ شِواکانت ہے؛ مُگدھا کے سبب ‘بھرم’ اور ‘بھرانت’ کہلاتا ہے؛ رَما سے حاصل ہو کر ‘بھرامک’ اور بھرمائے جانے پر ‘بھِرِنگ’ مانا جاتا ہے۔

bhramamāṇaḥwandering
bhramamāṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√bhram (धातु) + śatṛ (कृदन्त)
Formवर्तमान कृदन्त (Present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
śivākāntaḥbeloved of Śivā
śivākāntaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśivā+kānta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
bhramaḥdelusion/whirling
bhramaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
bhrāntaḥbewildered
bhrāntaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√bhram (धातु) + kta (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: and)
mugdhayāby the enamoured/innocent woman
mugdhayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmugdhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन
bhrāmakaḥone who causes to wander; deceiver
bhrāmakaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhrāmaka (प्रातिपदिक; from √bhram caus/intensive sense)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
ramayāby Ramā (Lakṣmī)/by a lovely woman
ramayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootramā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन
prāptaḥattained/obtained
prāptaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√āp (धातु) + pra + kta (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (PPP/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
bhrāmitaḥmade to wander; deluded
bhrāmitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√bhram (धातु) + ṇic (causative) + kta (कृदन्त)
Formणिजन्त-भूतकृदन्त (Causative PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
bhṛṅgaḥbee
bhṛṅgaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhṛṅga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
iṣyateis considered/held to be
iṣyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√iṣ (धातु)
Formलट् लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद (Ātmanepada)