Shloka 29
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
पञ्चाक्षरी तु षड्वर्गी त्रिवर्णो नवमो मतः / ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च धनेशेन्द्रयमाः क्रमात्
Transliteration
pañcākṣarī tu ṣaḍvargī trivarṇo navamo mataḥ / brahmā viṣṇuśca rudraśca dhaneśendrayamāḥ kramāt
Translation
پنجاکشری میں چھ گروہ مانے گئے ہیں؛ نواں گروہ تین حرفی سمجھا گیا ہے؛ اور ترتیب سے برہما، وشنو، رودر، دھنیش، اندر اور یم اس کے ادھِشٹھاتا ہیں۔
Word by Word
पञ्च-अक्षरीthe five-syllabled (set)
पञ्च-अक्षरी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपञ्च (संख्या) + अक्षरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; द्विगु (five-syllabled/lettered set)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (but/indeed)
षड्-वर्गीhaving six groups
षड्-वर्गी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootषड् (संख्या) + वर्गी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; द्विगु (six-grouped)
त्रि-वर्णःthree-lettered
त्रि-वर्णः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या) + वर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; द्विगु (three-lettered)
नवमःninth
नवमः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनवम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; क्रमवाचक
मतःis considered
मतः:
Kriya (क्रिया-सम्बन्ध/प्रेडिकेट)
TypeAdjective
Rootमन् (धातु) → मत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘considered/held to be’
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
रुद्रःRudra
रुद्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
धनेश-इन्द्र-यमाःDhaneśa (Kubera), Indra, and Yama
धनेश-इन्द्र-यमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधनेश (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक) + यम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; द्वन्द्वसमासः
क्रमात्in sequence
क्रमात्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): ‘in order/ क्रमशः’