Shloka 81
Dīkṣā-bhedaḥ (Types of Initiation) — Lalitopākhyāna: Hayagrīva–Agastya Dialogue
Devanagari script
स्त्रियो वैश्याश्च शूद्राश्च ते यान्ति परमां गतिम् / किं पुनः क्षत्त्रिया विप्रा मन्त्रपूर्वं यजन्ति ये
Transliteration
striyo vaiśyāśca śūdrāśca te yānti paramāṃ gatim / kiṃ punaḥ kṣattriyā viprā mantrapūrvaṃ yajanti ye
Translation
عورتیں، ویش اور شودر بھی پرم گتی کو پہنچتے ہیں؛ پھر جو کشتری اور وِپر منتر کے ساتھ یَجَن کرتے ہیں، اُن کے بارے میں کیا کہنا!
Word by Word
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
वैश्याःVaiśyas
वैश्याः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootवैश्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
शूद्राःŚūdras
शूद्राः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootशूद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
तेthey
ते:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सर्वनाम
यान्तिgo/attain
यान्ति:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
परमाम्supreme
परमाम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण
गतिम्state/goal
गतिम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
किम्what (then)
किम्:
प्रश्न/उत्कर्ष (Interrogative/Emphatic)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative particle; used idiomatically)
पुनःmoreover
पुनः:
अधिक्य (Moreover/अधिक्य)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरुक्ति/अधिक्य-अव्यय (again; moreover)
क्षत्रियाःKṣatriyas
क्षत्रियाः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षत्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
विप्राःBrahmins
विप्राः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
मन्त्र-पूर्वम्preceded by mantra (with mantras)
मन्त्र-पूर्वम्:
क्रियाविशेषण/प्रकार (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootमन्त्र + पूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषण (adverb of manner): ‘मन्त्रः पूर्वः यस्य’ → ‘with mantra as the prior (rite)’
यजन्तिthey worship/sacrifice
यजन्ति:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
येwho (those who)
ये:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम