Shloka 14
Dīkṣā-bhedaḥ (Types of Initiation) — Lalitopākhyāna: Hayagrīva–Agastya Dialogue
Devanagari script
प्रणामश्चेति विख्यातैः प्रीणयेत्त्रिपुरांबिकाम् / अथ पुष्पाञ्जलिं दद्यात्सहस्राक्षरविद्यया
Transliteration
praṇāmaśceti vikhyātaiḥ prīṇayettripurāṃbikām / atha puṣpāñjaliṃ dadyātsahasrākṣaravidyayā
Translation
پرنام وغیرہ مشہور اُپچاروں سے تریپورامبیکا کو راضی کرے؛ پھر سہسرाक्षر وِدیا کے ساتھ پُشپانجلی پیش کرے۔
Word by Word
प्रणामःprostration
प्रणामः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रणाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
इतिthus
इति:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/समाप्तिसूचक (quotative particle)
विख्यातैःwith the well-known (items)
विख्यातैः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootविख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक; वि+ख्या)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (करण), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
प्रीणयेत्should please
प्रीणयेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रीण् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; causative sense not intended; ‘should please’
त्रिपुराम्बिकाम्Tripurāmbikā (the Goddess)
त्रिपुराम्बिकाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootत्रिपुराम्बिका (प्रातिपदिक; त्रिपुरा + अम्बिका)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (कर्म), एकवचन; कर्मधारय: ‘Tripurā who is Mother’
अथthen
अथ:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (sequencing particle: ‘then’)
पुष्पाञ्जलिम्a handful/oblation of flowers
पुष्पाञ्जलिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुष्पाञ्जलि (प्रातिपदिक; पुष्प + अञ्जलि)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; समास: षष्ठी-तत्पुरुष (पुष्पाणाम् अञ्जलिः)
दद्यात्should offer
दद्यात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘should give/offer’
सहस्राक्षरविद्ययाwith the thousand-syllable mantra
सहस्राक्षरविद्यया:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootसहस्राक्षरविद्या (प्रातिपदिक; सहस्र + अक्षर + विद्या)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (करण), एकवचन; समास: तत्पुरुष (सहस्रम् अक्षराणि यस्याः सा विद्या / ‘thousand-syllabled mantra-knowledge’)