Shloka 19
Mudrā-vidhāna (Lalitopākhyāna): Āvāhanī–Saṃkṣobhiṇī–Ākarṣiṇī and allied Mudrās
Devanagari script
एता मुद्रास्तु देवर्षे श्रीदेव्याः प्रीतिहेतवः / पूजाकाले प्रयोक्तव्या यथानुक्रमयोगतः
Transliteration
etā mudrāstu devarṣe śrīdevyāḥ prītihetavaḥ / pūjākāle prayoktavyā yathānukramayogataḥ
Translation
اے دیورشی! یہ مُدرائیں شری دیوی کی خوشنودی کا سبب ہیں۔ پوجا کے وقت ترتیب کے مطابق ان کا استعمال کرنا چاہیے۔
Word by Word
एताःthese
एताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (Nom pl)
मुद्राःmudrās/gestures
मुद्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुद्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (Nom pl)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेष/विरोध (indeed/but)
देवर्षेO divine sage
देवर्षे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन एकवचन (Voc sg)
श्रीदेव्याःof Śrī Devī
श्रीदेव्याः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootश्रीदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी एकवचन (Gen sg)
प्रीतिहेतवःcauses of pleasure
प्रीतिहेतवः:
Kriya (विधेय/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक) + हेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (Nom pl); षष्ठी-तत्पुरुष (प्रीतेः हेतवः)
पूजाकालेat the time of worship
पूजाकाले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (Loc sg); षष्ठी-तत्पुरुष (पूजायाः काले)
प्रयोक्तव्याःshould be used
प्रयोक्तव्याः:
Kriya (विधेय)
TypeAdjective
Rootप्र-√युज् (धातु) + तव्यत् (कृदन्त)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/future passive participle); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (Nom pl) — ‘to be employed’
यथाaccording to
यथा:
Prakara (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/उपमान (as/according to)
अनुक्रमsequence/order
अनुक्रम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअनुक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन (Gen sg) (in compound sense with योगतः)
योगतःaccording to/by means of
योगतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी एकवचन (Abl sg) अव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण-प्रयोग (by/according to)