Shloka 17
Mudrā-vidhāna (Lalitopākhyāna): Āvāhanī–Saṃkṣobhiṇī–Ākarṣiṇī and allied Mudrās
Devanagari script
मध्याग्रे कुटिलाकारे तर्जन्युपरि संस्थिते / अनामिकामध्यगते तथैव हि कनिष्टिके
Transliteration
madhyāgre kuṭilākāre tarjanyupari saṃsthite / anāmikāmadhyagate tathaiva hi kaniṣṭike
Translation
درمیانی انگلی کے سرے کو خم دار شکل دے کر شہادت کی انگلی کے اوپر رکھے۔ اور بنامیکا (انامیکا) کے وسط میں بھی اسی طرح خنصر کو رکھے۔
Word by Word
मध्यin the middle
मध्य:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (Loc sg)
अग्रेat the tip/front
अग्रे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (Loc sg)
कुटिलाकारेin a curved shape
कुटिलाकारे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुटिल (प्रातिपदिक) + आकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (Loc sg); कर्मधारय (कुटिलः आकारः)
तर्जनीof the index finger
तर्जनी:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतर्जनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी एकवचन (Gen sg)
उपरिupon/above
उपरि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootउपरि (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (on/above)
संस्थितेbeing placed
संस्थिते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम्-√स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (Loc sg) — ‘being placed’
अनामिकाof the ring finger
अनामिका:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअनामिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी एकवचन (Gen sg)
मध्यगतेsituated in the middle
मध्यगते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootमध्य (प्रातिपदिक) + गत (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (Loc sg); सप्तमी-तत्पुरुष (मध्यं गते)
तथाthus
तथा:
Prakara (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (indeed/just)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (for/indeed)
कनिष्ठिकेon the little finger
कनिष्ठिके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकनिष्ठिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (Loc sg)