Previous Verse
Next Verse

Shloka 82

Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda

Lalitopākhyāna Context

तत्कर्मकृत्तत्परमस्तद्भक्तः संगवर्जितः / निर्वैरः सर्वभूतेषु यः स याति परां श्रियम्

tatkarmakṛttatparamastadbhaktaḥ saṃgavarjitaḥ / nirvairaḥ sarvabhūteṣu yaḥ sa yāti parāṃ śriyam

جو اسی کے لیے کرم کرتا ہے، اسی کو پرم مانتا ہے، اسی کا بھکت ہے، سنگ سے پاک ہے اور سب جانداروں کے لیے بےوَیر ہے—وہ اعلیٰ ترین شری کو پاتا ہے۔

तत्-कर्म-कृत्one who does His work
तत्-कर्म-कृत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + कर्म (प्रातिपदिक) + कृत् (कृ धातोः कृत्-प्रत्ययान्त प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (यः); तत्पुरुष: तत्कर्म करोति इति
तत्-परमःone for whom He is supreme; wholly devoted
तत्-परमः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + परम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (यः); तत्पुरुष: तत् परं यस्य (devoted to That/He)
तत्-भक्तःHis devotee
तत्-भक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + भक्त (प्रातिपदिक; भज् धातोः क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (तस्य भक्तः)
सङ्ग-वर्जितःfree from attachment/association
सङ्ग-वर्जितः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसङ्ग (प्रातिपदिक) + वर्जित (प्रातिपदिक; वर्ज् धातोः क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (यः); तत्पुरुष: सङ्गेन वर्जितः/सङ्गं वर्जितः
निर्वैरःwithout enmity
निर्वैरः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्वैर (प्रातिपदिक; निः + वैर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (यः)
सर्व-भूतेषुtowards/in all beings
सर्व-भूतेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; कर्मधारय (सर्वाणि भूतानि)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक-यत्
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तद्-प्रत्यय (correlative)
यातिgoes, attains
याति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (present indicative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
पराम्supreme
पराम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (श्रियम्)
श्रियम्prosperity, glory, fortune
श्रियम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन