Shloka 49
Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
भ्रमन्मन्त्रानिलोद्धूतवेणुपत्राकृतिं च खे / भ्रमन्तीं भावयेन्नारीं योजनानां शतादपि
Transliteration
bhramanmantrāniloddhūtaveṇupatrākṛtiṃ ca khe / bhramantīṃ bhāvayennārīṃ yojanānāṃ śatādapi
Translation
مَنتروں سے اُبھری ہوا کے جھونکے میں اُڑے ہوئے بانس کے پتے کی مانند، آسمان میں گردش کرتی عورت کو—سو یوجن دور سے بھی تصور میں لائے۔
Word by Word
भ्रमन्whirling
भ्रमन्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभ्रमन् (कृदन्त; √भ्रम् धातु)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (समासपूर्वपद); वर्तमानकृदन्त (शतृ) — ‘spinning/whirling’
मन्त्रincantation/spell
मन्त्र:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (समासपूर्वपद)
अनिलwind
अनिल:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअनिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (समासपूर्वपद)
उद्धूतblown about
उद्धूत:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउद्धूत (कृदन्त; √धू धातु, उद्-उपसर्ग)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (समासपूर्वपद); भूतकर्मणि कृदन्त (क्त) — ‘blown up/whisked’
वेणुbamboo
वेणु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवेणु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (समासपूर्वपद)
पत्रleaf
पत्र:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (समासपूर्वपद)
आकृतिम्form/shape
आकृतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पूर्वपदानां समाहार-समासेन विशेषिता — ‘form/shape’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
खेin the sky
खे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन — ‘in the sky/space’
भ्रमन्तीम्spinning
भ्रमन्तीम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootभ्रमन्ती (कृदन्त; √भ्रम् धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; वर्तमानकृदन्त (शतृ) — ‘spinning’
भावयेत्should visualize
भावयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु) caus. भावय (णिच्)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष? actually तृतीयपुरुष-एकवचन; परस्मैपद — ‘should imagine/visualize’
नारीम्a woman
नारीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
योजनानाम्of yojanas
योजनानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/परिमाण)
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन — ‘of yojanas’
शतात्from a hundred
शतात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन — ‘from a hundred’
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/सम्भावना/अपि=‘even’