Shloka 17
Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
षोडशाक्षरविद्येयं श्रीविद्येति प्रकीर्तिता / इत्थं रहस्यमाख्यातं गोपनीयं प्रयत्नतः
Transliteration
ṣoḍaśākṣaravidyeyaṃ śrīvidyeti prakīrtitā / itthaṃ rahasyamākhyātaṃ gopanīyaṃ prayatnataḥ
Translation
یہ سولہ حرفوں والی ودیا ‘شری ودیا’ کہلاتی ہے۔ یوں یہ راز بیان ہوا؛ اسے پوری کوشش سے پوشیدہ رکھنا چاہیے۔
Word by Word
षोडशाक्षरविद्याthe sixteen-syllable vidyā
षोडशाक्षरविद्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootषोडश-अक्षर-विद्या (प्रातिपदिक; षोडश + अक्षर + विद्या)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular ‘sixteen-syllable vidyā’
इयम्this
इयम्:
Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; demonstrative pronoun ‘this’
श्रीविद्याŚrīvidyā
श्रीविद्या:
Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootश्री-विद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular (as name)
इतिthus (called)
इति:
Sambandha (उद्धरणसूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; quotative particle (इत्यर्थे)
प्रकीर्तिताis proclaimed
प्रकीर्तिता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + कीर्त् (धातु) → प्रकीर्तित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; passive past participle ‘is proclaimed/called’ (elliptic copula)
इत्थम्thus
इत्थम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formअव्यय; adverb ‘thus, in this manner’
रहस्यम्the secret
रहस्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरहस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here nominative as subject of ‘(is) told’
आख्यातम्has been told
आख्यातम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + ख्या (धातु) → आख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; passive past participle ‘has been declared/told’
गोपनीयम्to be kept secret
गोपनीयम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगोपनीय (प्रातिपदिक; गोप् धातोः अनीयर्)
Formकृदन्त (अनीयर्/तव्यत्-अर्थ), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; gerundive ‘to be kept secret’
प्रयत्नतःcarefully/with effort
प्रयत्नतः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रयत्नतः (अव्यय; प्रयत्न + तस्)
Formअव्यय; adverb (तसिल्-प्रत्यय) ‘with effort, carefully’