Shloka 82
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
गृहाणि कानिचिद्गत्वा प्रतोल्यां पर्यटन्भवः / सो ऽपश्यदग्रतः काञ्चित्काञ्चीं श्रीदेवताकृतिम्
Transliteration
gṛhāṇi kānicidgatvā pratolyāṃ paryaṭanbhavaḥ / so 'paśyadagrataḥ kāñcitkāñcīṃ śrīdevatākṛtim
Translation
کچھ گھروں تک جا کر، گلیوں میں گھومتے ہوئے بھو (شیو) نے آگے ایک کا؞چی کو دیکھا جو شری دیوی کے روپ جیسی دکھائی دیتی تھی۔
Word by Word
गृहाणिhouses
गृहाणि:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन
कानि-चित्some
कानि-चित्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन; अनिश्चितवाचक सर्वनाम (some)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
क्रियाविशेषण (Kriyā-viśeṣaṇa)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (Gerund), ‘having gone’
प्रतोल्याम्in the street/road
प्रतोल्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootप्रतोलि/प्रतोल्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
पर्यटन्wandering about
पर्यटन्:
कर्ता (Kartā)
TypeVerb
Rootपरि-अट् (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय वर्तमान कृदन्त (Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भवःBhava (Śiva)
भवः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; शिवनाम
सःhe
सः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
अपश्यत्saw
अपश्यत्:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अग्रतःin front
अग्रतः:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
Formस्थानवाचक-अव्यय (adverb: in front)
काञ्चित्a certain
काञ्चित्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; अनिश्चितवाचक सर्वनाम (a certain)
काञ्चीम्Kāñcī (city)
काञ्चीम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootकाञ्ची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
श्री-देवता-कृतिम्having the form of the goddess Śrī
श्री-देवता-कृतिम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + देवता (प्रातिपदिक) + कृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘श्रीदेवतायाः कृतिः/आकृतिः’ (form/figure of the goddess Śrī)