Shloka 121
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
दासीदासध्वजारोहगृहोत्सवसमन्विते / तत्र स्वगुरुणोक्तं च कृत्वा स्वात्मार्घपूजनम्
Transliteration
dāsīdāsadhvajārohagṛhotsavasamanvite / tatra svaguruṇoktaṃ ca kṛtvā svātmārghapūjanam
Translation
داسیوں اور داسوں، جھنڈا چڑھانے اور گھریلو اُتسو کے ساتھ آراستہ وہاں، اپنے گرو کے حکم کے مطابق سب کر کے، اس نے اپنی آتما کو ارغیہ دے کر پوجن کیا۔
Word by Word
दासी-दास-ध्वज-आरोह-गृह-उत्सव-समन्वितेendowed with maidservants, servants, flags, mounted banners/standards, houses, and festivities
दासी-दास-ध्वज-आरोह-गृह-उत्सव-समन्विते:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदासी (प्रातिपदिक) + दास (प्रातिपदिक) + ध्वज (प्रातिपदिक) + आरोह (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक) + उत्सव (प्रातिपदिक) + समन्वित (कृदन्त; सम् + √इ (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमास; ‘समन्वित’ = युक्त/युक्तम्; विशेषण (to पुरे/धाम्नि understood)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
स्व-गुरुणाby (his) own teacher
स्व-गुरुणा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + गुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘स्वगुरु’ = own teacher
उक्तम्what was said/commanded
उक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउक्त (कृदन्त; √वच् (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त; कर्मपद (object)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वकालिक क्रिया (having done)
स्व-आत्म-अर्घ-पूजनम्the worship (consisting of) offering argha to oneself
स्व-आत्म-अर्घ-पूजनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक) + अर्घ (प्रातिपदिक) + पूजन (प्रातिपदिक/कृदन्त-भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समास: स्वात्मनः अर्घस्य पूजनम् (worship with offering to oneself)