Shloka 68
Pratisarga-pravartana (How Re-Creation Proceeds) / पुनःसर्ग-प्रवर्तन
Devanagari script
नमस्कार्याश्च गुरवः प्रयत्नेन मनीषिभिः / धन्यं यशस्यमायुष्यं पुण्यं सर्वार्थसाधकम्
Transliteration
namaskāryāśca guravaḥ prayatnena manīṣibhiḥ / dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ puṇyaṃ sarvārthasādhakam
Translation
گرو حضرات اہلِ دانش کے لیے پوری کوشش کے ساتھ سجدۂ تعظیم کے لائق ہیں۔ (ان کا سمرن) بابرکت، ناموری بخش، عمر افزا، پُنیہ اور ہر مقصد پورا کرنے والا ہے۔
Word by Word
नमस्कार्याःworthy of salutation
नमस्कार्याः:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootनमस्कार्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण ‘नमस्कर्तव्याः’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय/Conjunction ‘and’
गुरवःteachers/gurus
गुरवः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
प्रयत्नेनwith effort
प्रयत्नेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
मनीषिभिःby the wise
मनीषिभिः:
Kartr̥ (कर्ता/Agent)
TypeNoun
Rootमनीषिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
धन्यम्blessed/fortunate
धन्यम्:
Visheshana (विशेषण/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेय-विशेषण
यशस्यम्bringing fame
यशस्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयशस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘fame-giving’
आयुष्यम्promoting longevity
आयुष्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआयुष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘life-promoting’
पुण्यम्meritorious
पुण्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘meritorious/holy’
सर्वार्थसाधकम्accomplishing all aims
सर्वार्थसाधकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + अर्थ + साधक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘सर्वेषाम् अर्थानाम् साधकम्’