Previous Verse
Next Verse

Shloka 43

Pratisarga-pravartana (How Re-Creation Proceeds) / पुनःसर्ग-प्रवर्तन

प्रक्रिया प्रथमः पादः कथायास्तु परिग्रहः / अनुषङ्ग उपोद्धात उपसंहार एव च

prakriyā prathamaḥ pādaḥ kathāyāstu parigrahaḥ / anuṣaṅga upoddhāta upasaṃhāra eva ca

کథا کے پاد یوں ہیں: پہلا ‘پرکریا’، پھر ‘پریگرہ’؛ نیز ‘انوشنگ’، ‘اپودّھات’ اور ‘اپسَمہار’ بھی ہیں۔

prakriyāprocedure/arrangement
prakriyā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprakriyā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन)
prathamaḥfirst
prathamaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootprathama (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन); qualifying 'pādaḥ'
pādaḥsection/quarter
pādaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpāda (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन)
kathāyāḥof the narrative
kathāyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkathā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Genitive (षष्ठी), Singular (एकवचन)
tuand/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvyaya; particle (तु—contrast/continuation)
parigrahaḥacceptance/summary taking-up
parigrahaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootparigraha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन)
anuṣaṅgaḥconnection/continuation
anuṣaṅgaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootanuṣaṅga (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन)
upoddhātaḥintroduction/prologue
upoddhātaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootupoddhāta (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन)
upasaṃhāraḥconclusion
upasaṃhāraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootupasaṃhāra (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvyaya; emphatic particle (अवधारण)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction (समुच्चय)