Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

Pratisarga-pravartana (How Re-Creation Proceeds) / पुनःसर्ग-प्रवर्तन

इत्येष वो मया ख्यातः पुनः सर्गः समासतः / समासादेव वक्ष्यामि ब्रह्मणो ऽथ समुद्भवम्

ityeṣa vo mayā khyātaḥ punaḥ sargaḥ samāsataḥ / samāsādeva vakṣyāmi brahmaṇo 'tha samudbhavam

یوں میں نے تمہیں پُنَہ سَرگ (دوبارہ تخلیق) کا خلاصہ بیان کیا۔ اب میں اختصار ہی سے برہما کے ظہور کا بیان کروں گا۔

इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्ति-निपात (quotative/closure particle)
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; सर्वनाम
वःto you (all)
वः:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम (to you/for you)
मयाby me
मया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; सर्वनाम
ख्यातःhas been declared
ख्यातः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootख्या (धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'made known/declared'
पुनःagain
पुनः:
Kala/Prakara (काल/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
सर्गःcreation
सर्गः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
समासतःbriefly
समासतः:
Prakara (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootसमासतः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb) = 'in brief/summarizingly'
समासात्from/briefly (as a summary)
समासात्:
Apadana/Hetu (अपादान/हेतु)
TypeNoun
Rootसमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
वक्ष्यामिI shall tell
वक्ष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ब्रह्मणःof Brahmā/of Brahman
ब्रह्मणः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
अथthen/now
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तर-निपात (sequencing particle: 'then/now')
समुद्भवम्origin/arising
समुद्भवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसमुद्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन