Shloka 109
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
इदानीं त्वं तदभ्यर्च्य यधाविधि विधे मुदा / मण्डलं त्वखिलं कृत्वा निजलोकं हि पालय
Transliteration
idānīṃ tvaṃ tadabhyarcya yadhāvidhi vidhe mudā / maṇḍalaṃ tvakhilaṃ kṛtvā nijalokaṃ hi pālaya
Translation
اے ودھاتا! اب تم خوشی سے دستور کے مطابق اس کی پوجا کرو؛ پورا منڈل بنا کر اپنے لوک کی حفاظت کرو۔
Word by Word
इदानीम्now
इदानीम्:
क्रियाविशेषण (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootइदानीम् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, उत्तमपुरुषार्थे (2nd person pronoun), प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तत्that (deity/thing)
तत्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
अभ्यर्च्यhaving worshipped
अभ्यर्च्य:
पूर्वकालक्रिया (पूर्वक्रिया/Absolutive)
TypeVerb
Rootअभि + अर्च् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having worshipped’
यथाas, according to
यथा:
क्रियाविशेषण (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक
विधिrule/method
विधि:
क्रियाविशेषण (क्रियाविशेषणम्)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘यथा विधि’ इति अव्ययीभाववत्
विधेO creator/ordainer
विधे:
सम्बोधन (सम्बोधनम्/Vocative)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
मुदाwith joy
मुदा:
करण (करणम्/Instrument of manner)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; भाववाचक
मण्डलम्the circle/region
मण्डलम्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootमण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
त्वindeed/and (enclitic)
त्व:
सम्बन्ध-निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootत्व (अव्यय)
Formअव्यय; पदपूरण/निपात (enclitic particle, often after pause)
अखिलम्entire, whole
अखिलम्:
विशेषण (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘entire’
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
पूर्वकालक्रिया (पूर्वक्रिया/Absolutive)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive), ‘having made/done’
निजलोकम्one’s own world/realm
निजलोकम्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootनिज-लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: निजः लोकः
हिindeed, surely
हि:
सम्बन्ध-निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic/causal particle)
पालयprotect, govern
पालय:
क्रिया (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootपाल् (धातु)
Formलोट् (Imperative/लोट्), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन