Shloka 41
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
एतन्मन्त्रस्य जापी तु सर्वपापविवर्जितः / त्रैलोक्यसुन्दराकारो मन्मथस्यापि मोहकृत्
Transliteration
etanmantrasya jāpī tu sarvapāpavivarjitaḥ / trailokyasundarākāro manmathasyāpi mohakṛt
Translation
اس منتر کا جپ کرنے والا ہر گناہ سے پاک ہو جاتا ہے؛ اس کی صورت تینوں لوکوں میں نہایت حسین ہوتی ہے اور وہ منمتھ کو بھی مسحور کر دیتا ہے۔
Word by Word
एतत्of this
एतत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी) in construction with following noun via sandhi; here part of phrase 'एतत् मन्त्रस्य' (of this mantra)
मन्त्रस्यof the mantra
मन्त्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
जापीa reciter (of japa)
जापी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजापिन् (प्रातिपदिक; नामधातु/तद्धित-भाव, 'one who repeats')
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
तुindeed, however
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
FormParticle (निपात), contrast/emphasis
सर्वपापविवर्जितःfree from all sins
सर्वपापविवर्जितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + पाप + विवर्जित (कृदन्त; वर्ज्-धातु, क्त)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); उपपद/षष्ठी-तत्पुरुष sense: 'सर्वैः पापैः विवर्जितः' (devoid of all sins)
त्रैलोक्यसुन्दराकारःhaving a form beautiful in the three worlds
त्रैलोक्यसुन्दराकारः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रैलोक्य + सुन्दर + आकार (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: 'त्रैलोक्ये सुन्दरः आकारः यस्य' (having a form beautiful in the three worlds)
मन्मथस्यof Manmatha (Cupid)
मन्मथस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमन्मथ (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
अपिeven, also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
FormParticle (निपात), 'also/even'
मोहकृत्causing infatuation/delusion
मोहकृत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमोह + कृत् (कृदन्त; कृ-धातु, क्विप्)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); उपपद-तत्पुरुष: 'मोहं करोति' (one who causes delusion)